مقاله پژوهشی:نقش و تاثیر نهادها بر پیاده‌سازی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد و دانشیار دانشگاه امام حسین(ع)

2 دانش‌آموخته دکتری آینده پژوهی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

doi
چکیده

جنگ اقتصادی استکبار جهانی با جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر و به دنبال آن ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی از سوی رهبر معظم انقلاب و تأکید مکرر ایشان بر اجرای آن، پیاده‌سازی سیاست‌های ابلاغی را بیش‌ازپیش مهم ساخته است. از دید صاحب‌نظران، اجرای این سیاست‌ها، برنامه‌ریزی‌های دقیقی را به‌عنوان پیش‌زمینه‌ی اجرای خود مطالبه می­نماید. دراین‌بین نهادها به‌عنوان قواعد بازی در جامعه واصلی‌ترین ابزار تفسیر واقعیات بیرونی و همچنین زمینه‌ساز اقدامات اجرایی نقشی بی‌بدیل در اجرای هر برنامه‌ای داشته و به همین دلیل ما در این مقاله تلاش نموده‌ایم تا آنها را موردتوجه قرار دهیم. این پژوهش که به لحاظ هدف توسعه‌ای کاربردی، ازنظر رویکرد آمیخته و ازلحاظ روش تحلیلی توصیفی است، تلاش نموده تا با واکاوی ادبیات، تحلیل محتوای اسنادی که به روش وب و کتابخانه‌ای و نیز از خلال مصاحبه و توزیع پرسشنامه در میان 12 نفر از خبرگان دانشگاهی و مدیران ارشد اقتصادی کشور گردآوری‌شده به موضوع ذکر شده، بپردازد. تحقیق حاضر به بررسی نقش نهادها در پیاده‌سازی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی پرداخته و ضمن پیشنهاد نقشه راه نهادی، نهادهای ملازم مؤلفه‌های برآمده از تحلیل محتوای سیاست‌های کلی ابلاغی را که با کمک پرسش‌نامه‌ای که روایی و پایایی آن به تائید خبرگان رسیده، ارائه کرده است. سوال اصلی آن نیز؛ چگونگی همراهی نهادها در اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و نهادهای ملازم آن تلاش بوده وسوالات فرعی آن چگونگی تاثیرنهادها در اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی و ترتیبات و ساختارهای نهادی موثر در اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی است. مطابق نظر خبرگان، ترتیبات نهادی غیررسمی(فرهنگ و باورها)، ‌ساختارهای نهادی رسمی(سازمان اداری) و ساختارهای نهادی غیردولتی(تشکل‌‌‌ها و سازمان‌های مردم نهاد)، نیازمند بهبود و اصلاحند. در عین حال، ترتیبات نهادی رسمی(قوانین و مقررات و حقوق مالکیت)، نیازمند تغییر اساسی‌اند. در حوزه نهادهای مرتبط با سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، بهبود و اصلاح نهادی، ضروری است.