اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه بر علائم اختلال استرس پس از سانحه و انعطاف‌پذیری کنشی در دختران قربانی خشونت خانگی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

4 استادیار، دانشگاه پیام‌نور، بوشهر، ایران.

doi
10.22038/mjms.2021.55638.3234
چکیده

مقدمه و هدف: بروز خشونت خانگی سبب ایجاد استرس و همچنین اختلال استرس پس از سانحه در افراد قربانی خشونت می‌شود. بر این اساس هدف این پژوهش تعیین اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه بر علائم اختلال استرس پس از سانحه و انعطاف‌پذیری کنشی در دختران قربانی خشونت خانگی بود.روش کار: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل دختران قربانی خشونت خانگی شهر اصفهان در فصل پاییز سال تحصیلی 99-1398 بود. از بین جامعه آماری تعداد 30 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش گواه قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خشونت خانوادگی تجربه شده (آقاخانی و همکاران، 1392)؛ پرسشنامه اختلال استرس پس از سانحه (ویدرز و همکاران، 1993) و پرسشنامه انعطاف‌پذیری روان‌شناختی (دنیس و وندروال، 2010) بود. داده‌های به دست آمده با روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد درمان فراتشخیصی یکپارچه بر علائم اختلال استرس پس از سانحه (0001≥P؛ 64/0=Eta؛ 02/50=F) و انعطاف‌پذیری کنشی (0001≥P؛ 62/0=Eta؛ 04/46=F) در دختران قربانی خشونت خانگی تاثیرگذار است.نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر بیانگر آن بودند که درمان فراتشخیصی یکپارچه با بهره‌گیری از فنونی همانند شناسایی هیجان‌ها، آموزش آگاهی هیجانی، ارزیابی مجدد شناختی، شناسایی الگوهای اجتناب از هیجان و بررسی رفتارهای ناشی از هیجان می‌تواند به عنوان یک درمان کارآمد جهت کاهش علائم اختلال استرس پس از سانحه و بهبود انعطاف‌پذیری کنشی در دختران قربانی خشونت خانگی مورد استفاده قرار گیرد.