مقایسه فعالیت ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی اسانس و نانوامولسیون اسانس گیاه چویر (Ferulago angulata) جمعآوری شده از مناطق غربی ایران
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری تخصصی بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استاد، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی و مرکز تحقیقات نانو فنآوری، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران
4 دانشیار، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
5 دانشیار گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22055/ivj.2020.234536.2271چکیده
مواد نگهدارنده طبیعی امروزه به طور گسترده در صنایع غذایی استفاده میشوند. در این مطالعه اسانس گیاه چویر با استفاده از روش اولتراسونیک در فشار بالا به نانوامولسیون قابل پخش در آب (قطر ذرات 42 نانومتر) تبدیل گردید. آنالیز ترکیبات اسانس نشان داد که هیدروکربنهای مونوترپنی و مونوترپنهای اکسیژنه بیشترین ترکیبات اسانس را تشکیل میدهند. فعالیت ضدمیکروبی اسانس و نانو امولسیون با اندازهگیری حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) و همچنین به روش انتشار دیسک در آگار بر روی 4 باکتری و دو قارچ مهم بیماریزای مواد غذایی بررسی شد. علاوه بر این فعالیت آنتیاکسیدانی با استفاده از روش رادیکال آزاد DPPH و کاتیون زدایی رادیکال ABTS+ اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد که فعالیت ضدمیکروبی اسانس زمانی که به نانوامولسیون تبدیل میشود، به دلیل دسترسی آسانتر نانوامولسیون به سلول باکتری افزایش مییابد. به طور کلی باکتریهای گرم مثبت در مقایسه با باکتریهای گرم منفی حساسیت بیشتری به نانوامولسیون گیاه نشان دادند. لیستریا مونوسایتوژنز حساسترین باکتری در برابر فعالیت ضدباکتریایی اسانس و نانوامولسیون بود. علاوه بر این اسانس و نانوامولسیون دارای اثرات قابل توجهی بر روی مهار رشد آسپرژیلوس نایجر و کاندیدا البیکنز بودند. بررسی مقادیر DPPH و +ABTS اسانس و نانوامولسیون نشان داد که گرچه فعالیت آنتیاکسیدانی اسانس و نانوامولسیون به وضوح از گروه استاندارد (BHT) پایینتر است اما فعالیت آنتیاکسیدانی نانوامولسیون در هر دو روش بیشتر از اسانس گیاه است. نتایج این مطالعه نشان داد که با تبدیل اسانس به نانوامولسیون اسانس گیاه چویر میتوان خواص ضد میکروبی و آنتیاکسیدانی آن را افزایش داد.