مقایسه فعالیت ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی اسانس و نانوامولسیون اسانس گیاه چویر (Ferulago angulata) جمع‌آوری شده از مناطق غربی ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تخصصی بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی و مرکز تحقیقات نانو فن‌آوری، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران

4 دانشیار، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

5 دانشیار گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22055/ivj.2020.234536.2271
چکیده

    مواد نگهدارنده طبیعی امروزه به طور گسترده در صنایع غذایی استفاده می­شوند.  در این مطالعه اسانس گیاه چویر با استفاده از روش اولتراسونیک در فشار بالا به نانوامولسیون قابل پخش در آب (قطر ذرات 42 نانومتر) تبدیل گردید.  آنالیز ترکیبات اسانس نشان داد که هیدروکربن­های مونوترپنی و مونوترپن­های اکسیژنه بیشترین ترکیبات اسانس را تشکیل می­دهند.  فعالیت ضدمیکروبی اسانس و نانو امولسیون با اندازه­گیری حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) و همچنین به روش انتشار دیسک در آگار بر روی 4 باکتری و دو قارچ مهم بیماری­زای مواد غذایی بررسی شد.  علاوه بر این فعالیت آنتی­اکسیدانی با استفاده از روش رادیکال آزاد DPPH و کاتیون زدایی رادیکال ABTS+ اندازه­گیری گردید.  نتایج نشان داد که فعالیت ضدمیکروبی اسانس زمانی که به نانوامولسیون تبدیل می­شود، به دلیل دسترسی آسان­تر نانوامولسیون به سلول باکتری افزایش می­یابد.  به طور کلی باکتری­های گرم مثبت در مقایسه با باکتری­های گرم منفی حساسیت بیشتری به نانوامولسیون گیاه نشان دادند.  لیستریا مونوسایتوژنز حساس­ترین باکتری در برابر فعالیت ضدباکتریایی اسانس و نانوامولسیون بود.  علاوه بر این اسانس و نانوامولسیون دارای اثرات قابل توجهی بر روی مهار رشد آسپرژیلوس نایجر و کاندیدا البیکنز بودند.  بررسی مقادیر DPPH و +ABTS اسانس و نانوامولسیون نشان داد که گرچه فعالیت آنتی­اکسیدانی اسانس و نانوامولسیون به وضوح از گروه استاندارد (BHT) پایین­تر است اما فعالیت آنتی­اکسیدانی نانوامولسیون در هر دو روش بیشتر از اسانس گیاه است.  نتایج این مطالعه نشان داد که با تبدیل اسانس به نانوامولسیون اسانس گیاه چویر می­توان خواص ضد میکروبی و آنتی­اکسیدانی آن را افزایش داد.