اثر محافظتی ویتامین E بر تغییرات هیستوپاتولوژیکی فوق کلیه موش سفید کوچک آزمایشگاهی تحت درمان با سرترالین
نویسندگان
1 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوى دکتراى تخصصى بافت شناسی مقایسهای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوى دکتراى تخصصى بافت شناسی مقایسهای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دامپزشک بخش خصوصی، تهران، ایران
doi
10.22055/ivj.2020.221807.2235چکیده
سرترالین ازجمله داروهای ضدافسردگی میباشد که در رابطه با عوارض این دارو بر غدد فوقکلیوی اطلاعات زیادی در دسترس نیست. مطالعهی حاضر به منظور ارزیابی اثرات محافظتی ویتامین E در برابر آسیبهای ناشی از سرترالین بر سرم و ساختار بافتی غدد فوقکلیوی در موش انجام پذیرفت. 40 سر موش نر بالغ به صورت تصادفی به هشت گروه پنج سری تقسیم شدند. چهار گروه از موشها ویتامین E را به میزان 100 واحد بینالمللی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی به مدت 42 روز دریافت نمودند. به سه گروه از گروههای فوق بعد از دریافت ویتامین E به ترتیب داروی سرترالین به میزان 5، 10 و 20 میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی تجویز گردید. سه گروه باقیمانده سرترالین را به میزان 5، 10 و 20 میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن دریافت نمودند و یک گروه نیز به عنوان کنترل در نظر گرفته شد. 24 ساعت پس از آخرین تیمار، نمونههای خونی به منظور سنجش میزان MDA و TAC از طریق قلب جمعآوری گردیدند. غدد فوقکلیوی از محوطهی شکمی خارج و تغییرات هیستولوژی و هیستومورفومتری به وسیلهی میکروسکوپ نوری و دوربین دیجیتال مورد بررسی قرار گرفتند. رنگآمیزیهای اختصاصی شامل تولوئیدینبلو، پریودیکاسیدشیف و تریکرومماسون جهت مشخص کردن ماستسلها، کربوهیدراتها و میزان فیبروزی شدن در بافت غدد فوقکلیه انجام پذیرفت. سرترالین به میزان 20 میلیگرم بر کیلوگرم باعث کاهش معنیداری در میزان TAC و افزایش معنیداری در قطر سلولهای اسفنجی، میزان MDA و نیز ضخامت لایههای فاسیکولاتا و رتیکولاریس نسبت به گروه کنترل گردید. در حالی که در ضخامت کپسول و لایه گلومرولوزا تغییرات معنیداری مشاهده نگردید. در رنگآمیزیهای اختصاصی سرترالین باعث افزایش بافت فیبروزی شده ولی تغییر محسوسی در رابطه با میزان کربوهیدراتها در بین گروهها ایجاد نکرد. تجویز ویتامین E به شکل قابل ملاحظهای تغییرات مشاهده شده در فراسنجههای مذکور را بهبود بخشید. چنین به نظر میرسد که ویتامین E با بهبود شاخصهای بافتی و سرمی موجب کاهش سمیت سرترالین در غدد فوقکلیوی موش میگردد.