اثر محافظتی ویتامین E بر تغییرات هیستوپاتولوژیکی فوق کلیه موش‌ سفید کوچک آزمایشگاهی تحت درمان با سرترالین

نویسندگان

1 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوى دکتراى تخصصى بافت شناسی مقایسه‌ای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوى دکتراى تخصصى بافت شناسی مقایسه‌ای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دامپزشک بخش خصوصی، تهران، ایران

doi
10.22055/ivj.2020.221807.2235
چکیده

    سرترالین ازجمله داروهای ضدافسردگی می­باشد که در رابطه با عوارض این دارو بر غدد فوق­کلیوی اطلاعات زیادی در دسترس نیست.  مطالعه­ی حاضر به ­منظور ارزیابی اثرات محافظتی ویتامین E در برابر آسیب­های ناشی از سرترالین بر سرم و ساختار بافتی غدد فوق­کلیوی در موش انجام پذیرفت.  40 سر موش­ نر بالغ به صورت تصادفی به هشت گروه پنج سری تقسیم شدند.  چهار گروه از موش­ها ویتامین ­E را به میزان 100 واحد بین­المللی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی به مدت 42 روز دریافت نمودند.  به سه گروه از گروه­های فوق بعد از دریافت ویتامین ­E به ترتیب داروی سرترالین به میزان 5، 10 و 20 میلی­گرم بر کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی تجویز گردید.  سه گروه باقی­مانده سرترالین را به میزان 5، 10 و 20 میلی­گرم بر کیلوگرم وزن بدن دریافت نمودند و یک گروه نیز به عنوان کنترل در نظر گرفته شد.  24 ساعت پس از آخرین تیمار، نمونه­های خونی به منظور سنجش میزان MDA و TAC از طریق قلب جمع­آوری گردیدند.  غدد فوق­کلیوی از محوطه­ی شکمی خارج و تغییرات هیستولوژی و هیستومورفومتری به وسیله­ی میکروسکوپ نوری و دوربین دیجیتال مورد بررسی قرار گرفتند.  رنگ­آمیزی­های اختصاصی شامل تولوئیدین­بلو، پریودیک­اسید­شیف و تری­کروم­ماسون جهت مشخص کردن ماست­سل­ها، کربوهیدرات­ها و میزان فیبروزی شدن در بافت غدد فوق­کلیه انجام پذیرفت.  سرترالین به میزان 20 میلی­گرم بر کیلوگرم باعث کاهش معنی­داری در میزان TAC و افزایش معنی­داری در قطر سلول­های اسفنجی، میزان MDA و نیز ضخامت لایه­های فاسیکولاتا و رتیکولاریس نسبت به گروه کنترل گردید.  در ­حالی که در ضخامت کپسول و لایه گلومرولوزا تغییرات معنی­داری مشاهده نگردید.  در رنگ­آمیزی­های اختصاصی سرترالین باعث افزایش بافت فیبروزی شده ولی تغییر محسوسی در رابطه با میزان کربوهیدرات­ها در بین گروه­ها ایجاد نکرد.  تجویز ویتامین ­E به شکل قابل ملاحظه­ای تغییرات مشاهده شده در فراسنجه­های مذکور را بهبود بخشید.  چنین به نظر می­رسد که ویتامین E با بهبود شاخص­های بافتی و سرمی موجب کاهش سمیت­ سرترالین در غدد فوق­کلیوی موش می­گردد.