فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با آغاز خیزش‌های عربی در سال ۲۰۱۱، سیاست خارجی ترکیه تحت رهبری حزب عدالت و توسعه وارد مرحله‌ای تازه شد که در آن مؤلفه‌های هویتیِ برآمده از اسلام سیاسی نقش برجسته‌تری در تعیین جهت‌گیری‌های سیاست خارجی ایفا کردند. این مقاله با تمرکز بر دوره ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ و با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به تبیین این می‌پردازد که چگونه گفتمان اسلام سیاسی، هویت و منافع جدیدی برای ترکیه برساخت و رفتار خارجی این کشور را در پرونده‌هایی چون سوریه، فلسطین، مصر، لیبی، خلیج فارس و قفقاز جهت‌دهی کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹، وزن هویتی اسلام سیاسی موجب افزایش مداخله‌گری ترکیه و تلاش برای رهبری جهان اهل‌سنت شد؛ از ۲۰۲۰ به بعد، ترکیه با حفظ رویکرد عمل‌گرایانه، به دنبال ایفای نقش فعال‌تر در منطقه و جهان اسلام است، اما با چالش‌های داخلی و خارجی فزاینده‌ای نیز مواجه شده است. بر مبنای رهیافت سازه‌انگاری، شکل‌گیری حزب عدالت و توسعه محصول پیدایش هنجارهای داخلی و ملی در بستر تعامل گفتمان‌های سکولار، ملی‌گرا و اسلام‌گرا در ترکیه بوده که سیاست خارجی این کشور را به سمت تنش‌زدایی با همسایگان، چندجانبه‌گرایی و ایجاد توازن در سیاست‌های منطقه‌ای سوق داده است، هرچند که در ادامه از بسیاری از این سیاست‌ها عدول کرده است.