مقایسه خاصیت ضد میکروبی و آنتیاکسیدانی اسانس و نانوامولسیون اسانس گیاه لعل کوهستان Oliveria decumbens به منظور کاربرد در صنایع غذایی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری تخصصی بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استادیار، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دانشیار، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22055/ivj.2021.297017.2384چکیده
هدف این مطالعه مقایسهی اثرات ضد باکتریایی و آنتیاکسیدانی اسانس (Od-EO) و نانو امولسیون (Od-NEO) گیاه لعل کوهستان با نام علمی Oliveria decumbens برای استفاده عملی در صنایع غذایی بود. این گیاه از شمال شرقی استان خوزستان جمعآوری شده و اسانس توسط دستگاه کلونجر استخراج شد. ترکیبات Od-EO با استفاده از دستگاه GC-MS تعیین شدند. نانوامولسیون گیاه به وسیلهی هم زدن تویین 80، آب مقطر و اسانس و سپس با استفاده از یک دستگاه سونیکاتور با قدرت 200 وات و یک کریستال پیزوالکتریک با قطر پروب 15 میلیمتر انجام شد. اثرات ضد باکتری Od-EO و Od- NEO بر روی چهار باکتری اشریشیا کولای O157:H7، سودوموناس آئروژینوزا ، استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا مونوسیتوژنز با استفاده از روشهای انتشار در دیسک آگار و میکرودیلوشن مورد بررسی قرار گرفت. اثر آنتیاکسیدانی نیز با استفاده از روشهای مهار DPPH و ABTS بررسی شد. دادهها نشان داد که تیمول (4/53%)، الفا ترپینن (48/20%)، پی=سیمن (02/18%) و میریستیسین (7/2%) غالبترین ترکیبات Od-EO بودند. اندازهی ذرات نانوامولسیون 71/47 نانومتر و پتانسیل زتا 3/36- میلی ولت بود. مقدار IC50 در آزمون DPPH برای BHT، Od-EO و Od-NEO به ترتیب 57/18، 95/1456 و 29/757 (میکروگرم بر میلیلیتر) بود. در روش ABTS ، این مقادیر به ترتیب 32/12، 83/565 و 89/507 (میکروگرم در میلیلیتر) بود. مقادیر MIC برای Od-EO و Od-NEO بین 312/0 تا 20 میلیگرم در میلیلیتر بود. کمترین مقدار MIC برای باکتری S. aureus و بیشترین مقدار برای P. aeruginosa به دست آمد. دادهها نشان داد که فعالیت آنتیاکسیدانی Od-NEO بیشتر از Od-EO است و این اختلاف از نظر آماری معنیدار بود (P<0.05). همچنین، Od-NEO اثر مهاری بیشتری نسبت به Od-EO بر روی باکتریهای مورد مطالعه داشت و باکتریهای گرم مثبت حساسیت بیشتری نشان دادند. با توجه به بالاتر بودن خاصیت آنتیاکسیدانی و ضد میکروبی Od-NEO، توجه بیشتری به این مسئله لازم است و Od-NEO میتواند به طور بالقوه در صنایع غذایی مورد استفاده قرار گیرد.