مطالعه‌ی مورفومتریک مخ و مخچه در خدنگ هندی خاکستری (Herpestes edwardsii)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22055/ivj.2021.255977.2320
چکیده

    خدنگ نام حیوانی است که شامل 30 گونه از خانواده­ی خدنگیان (Herpestidae) می­باشد و در نواحی وسیعی از جنوب غرب آسیا و به خصوص در ایران یافت می­شوند.  مطالعات آناتومیکی و مورفومتریک مغز به دلیل اهمیت بالای آن در زمینه­های مختلف دامپزشکی و جانورشناسی مورد توجه متخصصین علوم تشریح بوده است.  به دلیل کمبود اطلاعات لازم پیرامون ساختمان مغز در گوشتخواران وحشی، مطالعه­ی حاضر به منظور ادراک بهتر از ویژگی­های مورفومتریک آن در خدنگ انجام گرفت.  بدین منظور از لاشه­ی 8  قلاده خدنگ بالغ که در نواحی مختلف استان فارس بر اثر حوادث طبیعی مرده بودند، استفاده گردید.  در ادامه مغز به دقت از جمجمه جدا شده و اندازه­گیری و مشاهدات لازم بر روی قسمت­های مختلف آن ثبت گردید.  اعداد به دست آمده از اندازه­گیری­ها به تفکیک جنسیت، به کامپیوتر داده شده و به منظور آنالیز آماری از برنامه­ی SPSS (نسخه­ی 22) و آزمون تی دانشجویی (T.student) استفاده گردید.  سطح 05/0P≤ برای معنادار بودن اختلاف بین داده­ها در نظر گرفته شد.  نتایج این مطالعه نشان داد که نسبت وزن مغز به وزن بدن (EQ) و همچنین نسبت وزن مخچه به وزن کل مغز در خدنگ از سایر گوشتخواران بیش­تر است.  به طور کلی، یافته­های مورفومتریک مغز خدنگ با  سبک زندگی حیوان هماهنگی دارد.  از لحاظ الگوی برآمدگی­ها و فرورفتگی­های سطح مخ تفاوتی بین خدنگ و بقیه گوشخواران دیده نشد.  این مطالعه یک ارزیابی اولیه بوده و به منظور مطالعات پیشرفته­تر، استفاده از روش­های تصویربرداری جدید پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه‌ها