آسیب شناسی رویارویی نرم حکومت اردن با جریان سلفی خشن (2005 تا 2020)
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2
doi
چکیده
اردن از سالهای آغازین دهه 1990 با پدیده سلفیگری خشن روبهرو بوده و در پروندههایی چون «بیعة الامام»، «انفجارهای نوامبر 2005» و «هسته کرک» با این جریان برخورد امنیتی و قضایی داشته است؛ ولی این جریان هنوز در این کشور ریشه دارد و حضور هواداران و پیوستگانش در بزنگاهها آشکار میشود. پس حکومت ناگزیر شده برای برخورد ریشهای با این جریان به راهبرد «رویارویی نرم» متوسل شود. هدف این مقاله مطالعه این برنامه است و در این راستا، روش «اسنادی» و «کتابخانهای» برای گردآوری دادهها و روش «توصیفی-تحلیلی» برای پردازش دادهها به کار رفته است. «رویارویی نرم» دستهای از برخوردهای گوناگون اندیشهای، روانی، آموزشی، رسانهای و هنری را شامل میشود که سه هدف کلان «جلوگیری از افراطی شدن»، «افراطزدایی و آسانسازی بازگشت به جامعه» و «رویارویی با روایت سلفیگری خشن» را دنبال میکنند. این برنامه در اردن مبتنی بر ارائه یک «دین رسمی» است و میکوشد با دگرش در محتواهای آموزشی، رسانهای و هنری، «روایتی» جایگزین در برابر روایت جریان سلفی خشن خلق کند. فرایندهای بازپروری زندانیان جریان سلفی خشن و آسانسازی بازگشت آنان به جامعه جنبه دیگری از این برنامه را شکل میدهد. نتایج رویارویی نرم به زمان بیشتری برای نمایان شدن نیاز دارد و سخن قطعی درباره دستاوردهای آن ممکن نیست؛ ولی بیاعتمادی به حکومت و علمای وابسته، برخوردهای خشن و پایمال کردن حقوق زندانیان، کم توجهی به اهمیت سینما، سیطره دستگاههای امنیتی و نقش ناکافی انجمنهای غیر حکومتی از مهمترین موانع کامیابی این برنامه در اردن به شمار میروند.