فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: شاخص آموزش عالی در حیطه تحصیلات تکمیلی علوم پزشکی، به واسطه تأثیرگذاری همه جانبه آن در حوزه-های زندگی فردی و اجتماعی از جمله حفظ و ارتقاء سلامت و گسترش همکاری‌های علمی نقش ویژه‌ای دارد. با توجه به سابقه دیرینه آغاز آموزش عالی به ویژه در حوزه علوم پزشکی در نوشتار حاضر وضعیت آموزش عالی سلامت در حوزه رشته‌های علوم پایه پزشکی در 40 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مقایسه با دوران قبل از آن مورد بررسی قرار گرفته است. روش بررسی: اطلاعات لازم برای انجام این مطالعه با بهره‌گیری از مجموعه مستندات حوزه‌های مسئول معاونت آموزشی وزارت متبوع که وظیفه نظارت بر آموزش تحصیلات تکمیلی علوم پزشکی دارند از جمله شورای آموزش علوم پایه پزشکی، بهداشت و تخصصی فراهم شده است. یافته‌ها: آموزش در رشته‌های علوم پایه پزشکی تا پیش از انقلاب محدود به 17 رشته کارشناسی ارشد در تعداد معدودی از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی وقت کشور بوده است. در خصوص مقطع دکترای تخصصی نیز تنها آموزش 2 رشته ایمنی‌شناسی و اپیدمیولوژی آن هم فقط در دانشگاه تهران برپا بوده است. انقلاب اسلامی زمینه توسعه چشمگیر رشته- محل‌های علوم پایه پزشکی در سراسر کشور را به گونه‌ای فراهم نمود که در حال حاضر تعداد 81 برنامه آموزشی در مقطع کارشناسی ارشد با 901 رشته- محل و 61 برنامه آموزشی در مقطع دکترای تخصصی با 388 رشته- محل فرایند آموزش در بخش تحصیلات علوم پایه پزشکی را به انجام می‌رسانند. نتیجه‌گیری: بررسی آماری وضعیت توسعه تحصیلات دانشگاهی رشته‌های علوم پایه پزشکی در بازه زمانی 40 ساله پس از پیروزی انقلاب اسلامی نشان‌دهنده رشد قابل توجه کمی از لحاظ تعداد رشته‌ها در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و دانشگاه‌های پذیرنده می‌باشد. توجه جدی به الگوی توسعه رشته‌ها منطبق با نیازهای روز کشور و همچنین توجه جدی‌تر به کیفیت آموزش ضروری به نظر می‌رسد.