سرریز تحولات قفقاز جنوبی(2020-2023) بر معادلات غرب آسیا

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ایران

2 دانشگاه علوم پزشکی ایران

doi
چکیده

حضور جمهوری اسلامی ایران، ترکیه و اسرائیل به ­عنوان سه قدرت اصلی و منطقه ­ای غرب آسیا در تحولات قفقاز جنوبی به­ طور ­مشخص جنگ ­های قره ­باغ 2020 و 2023 که منافع هر سه کشور تحت تاثیر آن بوده، این امکان را پیش می­کشد که نتایج تحولات قفقاز جنوبی بر معادلات آنها در غرب آسیا تاثیر بگذارد. این امر در حالی تقویت می­شود که نقش ایالات متحده آمریکا در غرب آسیا کم­رنگ شده و قدرت­ های منطقه ­ای غرب آسیا فرصت رقابت بیشتر برای تسلط بر منطقه را داشته­ اند. از­ این­ رو سوال اصلی پژوهش این است که جنگ ­های قره ­باغ 2020 و 2023 در قفقاز جنوبی چگونه بر معادلات غرب آسیا تاثیر گذاشته است؟ در جواب این فرضیه مطرح می­شود که سرریز تحولات قفقاز جنوبی در قالب همگرایی، ایجاد موازنه تهدید بازیگران و همچنین تشدید رقابت­ های ایران با ترکیه و اسرائیل در عراق ظهور کرده است. این نوشتار با استفاده از مفاهیم موازنه قدرت، موازنه تهدید و همگرایی و روش تحلیل داده ­ها به ‌صورت توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است. داده­ های پژوهش ‌با ‌استفاده از منابع ‌‌کتابخانه‌ای‌ گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش با تایید فرضیه نشان داد که آذربایجان و اقلیم کردستان روابط همگرایی اتخاذ کرده و موازنه تهدیدی علیه درک تهدید از جانب ایران ایجاد کرده­اند که در این راستا ترکیه و اسرائیل نقش کاتالیزور را داشته ­اند. علاوه ­بر آن افزایش تهدید از جانب ترکیه، پ.ک.ک و گروه­ های مقاومت مردمی عراق را به یکدیگر نزدیک کرده و موازنه تهدیدی را علیه احساس تهدید مشترک از جانب ترکیه در مجاورت آنها رقم زده­ است