انقلاب پهپادی و دگردیسی ماهیت نبرد و صف‏بندی‏ها در خاورمیانه فردا

نویسندگان
doi
چکیده

پهپادها در درگیری‏های نظامی خاورمیانه بیش از هر جای دیگری از جهان عرض اندام کرده‏اند. ویژگی‏های خاص کاربرد پهپادها در صحنه نبرد یعنی سادگی، ارزانی، دشواری در سرنگونی و احتمال ایجاد صدمات سنگین سبب شده تا احساس خطر جدی نسبت به برهم خوردن موازنه نظامی در خاورمیانه شکل بگیرد. اساس این موازنه نظامی در بیشتر از پنج دهه گذشته، تثبیت جایگاه اسرائیل به مثابه قدرت اول نظامی منطقه بر پایه جایگاه بدون رقیب نیروی هوایی آن، اعمال محدودیت و کنترل در دستیابی کشورهای منطقه به امکانات جنگ هوایی و تسلیحات موشکی بالستیک و کروز، کنترل به روزرسانی و تامین قطعات و مهمات جنگنده‏ها به عنوان ضمانت بر رفتار کشورهای متحد و کوشش برای تدافعی ساختن استراتژی کشورها از طریق حفظ موازنه نظامی در محیط جنگ هوایی بوده است که از سوی ایالات متحده با دقت در خاورمیانه دنبال می‏شد. اما انقلاب پهپادی در خاورمیانه که در آن بازیگران جدید از ترکیه و ایران و هر دولت دیگر تا گروه‏های شبه‏نظامی غیردولتی ایجاد کرده‏اند، سبب وارد شدن خدشه بر این روندهای گذشته و شکل دادن به مسائل و روندهای استراتژیک جدیدی در خاورمیانه شده است. این روند جدید را می‏توان در فقراتی همچون خدشه بر جایگاه نظامی اسرائیل در هوا، کاهش کنترل آمریکا بر روندهای نظامی منطقه، کاهش دشواری در تامین تسلیحات هوایی و تضعیف برنامه‏ریزی‏های صورت گرفته در توسعه سیستم‏های ضدموشکی و ضدهوایی خلاصه کرد. متن حاضر، تأثیر این رخداد بر ترتیبات آتی امنیت در منطقه را وارسی می کند.