طراحی الگوی مدیریت توسعه گردشگری عشایری با استفاده از رویکرد مدل سازی ساختاری – تفسیری
نویسندگان
1 استاد دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استاد دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران؛
4 دانشجوی دکتری دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22111/jmr.2021.39197.5539چکیده
مناطق عشایرنشین شاهسون با جذابیتهای فرهنگی و طبیعی منحصر به فرد بعنوان یکی از مهمترین گزینههای توسعه اکوتوریسم در شمالغرب ایران مطرح است. با این وجود چارچوب و عوامل توسعه گردشگری عشایری در مطالعات پیشین کمتر مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. بر این اساس مطالعه حاضر با بهرهگیری از رویکرد مدلسازی ساختاری-تفسیری، ارائه الگوی توسعه گردشگری عشایری را هدف قرار داده است. بدین منظور دادههای مورد نیاز با رویکرد تحقیق کیفی– کمی جمعآوری و مورد تحلیل قرار گرفت. ابتدا با استفاده از نمونهگیری قضاوتی و از طریق مصاحبههای نیمه ساختاریافته با 19 نفر از خبرگان گردشگری شامل اساتید دانشگاه، کارشناسان گردشگری و عشایری، ابعاد و عوامل تاثیر گذار بر توسعه گردشگری عشایری شناسایی و دستهبندی گردید. در مرحله بعد با استفاده از مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) روابط بین ابعاد تعیین و بصورت یکپارچه مورد تحلیل قرار گرفته و استفاده از تحلیل MICMAC متغیر مستقل، وابسته، تاثیرگذار و دو وجهی کلیدی در توسعه گردشگری عشایری شناسایی شدند. نتایج نشان داد که توانمندسازی جامعه عشایری با قرار گرفتن در ربع اول ماتریس به عنوان کلیدیترین متغیر دو وجهی، یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه گردشگری عشایری به شمار رفته و تقویت و توسعه آن باید در اولویت سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه گردشگری عشایری قرار گیرد. از طرف دیگر سرمایههای اجتماعی، کنشگری دولت، عوامل ساختاری-نهادی با قرار گرفتن در ربع دوم ماتریس از جمله متغیرهای استراتژیک تاثیرگذار بر توسعه گردشگری عشایری شناسایی شدند.