ارزیابی شاخص های باکتریایی مرتبط با مدیریت در مخزن شیر گاوداری های شهرستان کرمان در دو فصل سرد و گرم
نویسندگان
1 دانش آموخته دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 استادیار گروه بهداشت مواد غذایی و بهداشت عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.22055/ivj.2021.253229.2312چکیده
چندین عامل بر کیفیت شیر تولیدی در گاوداریها مؤثر است که از جمله آنها سلامتی دامها، نحوهی شیردوشی و بهداشت تجهیزات شیردوشی میباشند. هدف از این مطالعه ارزیابی شاخصهای باکتریایی مرتبط با مدیریت در مخزن شیر گاوداریهای شهرستان کرمان بود که میتواند در طرحریزی و اجرای برنامههای مدیریتی کمک کننده باشد. نمونههای مخزن شیر از 15 گاوداری در ظروف استریل در دو فصل سرد و گرم جمعآوری شد و جهت انجام آزمایشات باکتریایی در همان روز به آزمایشگاه منتقل شدند. شمارش کلی باکتریایی (TBC)، کلیفرمها (CC)، باکتریهای مقاوم به پاستوریزاسیون (LPC)، استافیلوکوکوس آرئوس (SC) و سلولهای پیکری (SCC) در همان روز نمونهگیری انجام شد. تکمیل پرسشنامهها نیز در گاوداری صورت پذیرفت. طرح آمیخته ANOVA با سطح معنیداری 05/0 برای ارزیابی اثرات متقابل بین سطوح مختلف عوامل مدیریتی، نتایج آزمایشگاهی و فصل انجام گرفت. در فصل سرد، LPC، CC و SCC کمتر از فصل گرم بود. TBC در گلههایی که جنس بستر از خاک بود کمتر از گلههایی بود که از سیمان یا شفته استفاده کرده بودند. در گلههایی که اعضای خانواده خود گاودار کار شیردوشی را انجام میدادند CC به طور معنیداری کمتر بود. ضدعفونی پیش یا پس از دوشش سبب کاهش غیرمعنیدار TBC در مخزن شیر شده بود. به کار گیری عوامل مدیریتی چون خشک کردن سرپستانکها با حولهی کاغذی یک بار مصرف، ضدعفونی پس از دوشش و درمان گاوهای خشک با پمادهای پستانی در بیش از 50 درصد گلهها مورد توجه بود. آموزش علمی نکات مدیریتی به گلهدار و کارکنان، در اجرای همزمان همهی فعالیتهای بهداشتی پایه بسیار مؤثر بوده و میتواند منجر به افزایش کیفیت شیر تولیدی شود.