فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انسان موجودی است اجتماعی که برای حفظ بقا و امنیت خود ناگزیر از توسعه است. توسعه اقتصادی، در عمیق‌ترین لایه‌های پژوهشی خود دو مبحث تعمق در روابط انسانی و مدیریت توزیع و تولید منابع سرزمینی در کشور را در مفهوم اقتصاد سیاسی مورد مطالعه قرار می‌دهد. در برخی کشورها و مناطق جهان، در مسیر گذار به جامعه توسعه‌یافته، اهمیت فهم روابط اجتماعی و درک سیاسی و فرهنگی از جامعه برای تولید و توزیع ثروت مورد مطالعه قرار گرفته و دانش اقتصاد سیاسی در مسیر رشد و توسعه کشور/ منطقه به بالندگی رسیده و در نهایت توسعه را به همراه داشته است. در چنین جوامعی با اراده و مشارکت شهروندان، ساختارهای سیاست­گذاری پایه‌ریزی شده و نقش افراد و نهادها در مسیر توسعه مشخص و مدون است. در برخی مناطق توسعه‌نیافته یا در حال ‌توسعه نظیر خاورمیانه، دولت منابع ثروت و قدرت را در اختیار دارد اما به دلایل متعدد از جمله نبود یا کارکرد ضعیف نهادهای مردمی، تعامل صحیحی میان دولت و ملت شکل نمی‌گیرد. در چنین جوامعی اقتصاد سیاسی به دلیل مواجهه با مجموعه‌ای پایان‌ناپذیر از عواملی مانند تشتت مذاهب، تعدد اقوام، بحران‌های سیاسی، ترور، جنگ‌های داخلی، مناقشات سرزمینی با همسایگان، پیامدهای وابستگی و استعمار، سیاست خارجی دیپلماسی گریز، تحریم و... همچنان در شرایط گذار است. در این نوشتار، بر مهم‌ترین مسائل خاورمیانه و مسیر پیش­روی آن برای نقش‌پذیری در جامعه جهانی به اجمال مروری خواهد شد.