تحلیل راهبردی وضعیت اقتصادی- اجتماعی حوضه تحت تاثیر تالاب بین‌المللی هامون

نویسندگان

1 عضو هیات علمی ، گروه مدیریت اکوسیستم‏های طبیعی، پژوهشکده‏ی تالاب بین‏المللی هامون، دانشگاه زابل

doi
چکیده

این مطالعه، با هدف بررسی راهبردی وضعیت اقتصادی و اجتماعی حوضه‏ی تحت‌تاثیر تالاب بین‏المللی هامون به انجام رسید. ابتدا، وضعیت موجود منطقه از طریق مطالعات کتابخانه‏ای، پیمایش میدانی، تجزیه و تحلیل آماری شناسایی‌شد. سپس قوت‌ها و ضعف‌ها (عوامل داخلی) و فرصت‌ها و تهدیدها (عوامل خارجی) موثر بر محیط اقتصادی و اجتماعی، به روش دلفی شناسایی و ارزش‌یابی شدند. نتایج مطالعه نشان‏داد که مؤلفه‏ی جوان بودن جمعیت و بالا بودن نرخ تولد مهم‌ترین قوت، منفی بودن نرخ رشد اصلی‌ترین نقطه‌ی ضعف، وجود مراکز دانشگاهی بزرگ بهترین فرصت و قرارگیری در کریدور حمل و نقل مواد مخدر و قاچاق کالا بزرگ‌ترین تهدید برای محیط اجتماعی- فرهنگی منطقه می‌باشند. در مورد محیط اقتصادی، نقاط قوت و ضعف به ترتیب مستعد بودن خاک منطقه برای زراعت و خشک‌سالی‌های بلندمدت و عدم وجود منابع آب کافی و مهم‌ترین فرصت و تهدید به ترتیب نیروی کار جوان و آماده به‌کار و ضعف سیاست‌گذاری کلان اقتصادی در سیستان می‏باشند. در ادامه، با تلفیق عوامل داخلی و خارجی راهبردهای رقابتی، محافظه‏کارانه، تهاجمی و تدافعی برای توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی ارایه ‌شد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت از: توجه به نیازهای فرهنگی و اقتصادی منطقه‌ی سیستان در برنامه‏ها و سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی، مبارزه با قاچاق مواد و کالا از طریق آموزش و مدیریت مشارکتی، تدوین و اجرای برنامه‌های تامین آب برای کشاورزی و دامپروی، اعلام منطقه‌ به عنوان منطقه‌ی آزاد انرژی با راه‏اندازی و توسعه‏ی میدان‌ توربین‌های بادی و تمرکززدایی امکانات بهداشتی از شهرستان زابل، بازگشایی و رونق بازارچه‌های مرزی می‌باشد.