فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در خاورمیانه، از دیرباز کنشگران درگیر بحران­های امنیتی در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و زیست ­محیطی بوده ­اند؛ وضعیتی که از حاکمیت ریشه­ دار نوعی نگرش واقع ­گرایانه (رئالیستی) بر معادلات منطقه ­ای حکایت دارد. در این شرایط، بی­ اعتمادی، توازن تهدید و مسابقات تسلیحاتی به مهم­ترین ویژگی ­های روابط متقابل میان بازیگران درون­ منطقه­ ای و نیز الگوی تعامل آنان با دیگر کنشگران برون ­منطقه ­ای تبدیل شده است. راهکارهای گوناگونی با هدف ارتقای سطح صلح­ گرایی در روابط میان بازیگران محوری منطقه اتخاذ شده که در مواردی به کاهش تنش انجامیده است. در این فضا با تشدید تنش امنیت انسانی در منطقه، به ­زعم منطق ناظر بر این نوشتار، زمینه ­سازی برای شکل­ گیری و تقویت «دیپلماسی علمی» در چارچوب سیاست بین­ الملل منطقه ­ای و به ­ویژه پایبندی بازیگران محوری به این نوع دیپلماسی به ­عنوان جلوه جدیدی از کاربست قدرت نرم، در ابعاد مختلف بر روند صلح ­سازی کمک خواهد کرد. کارکرد مزبور در بستر تعامل میان علم و سیاست شکل می­گیرد و به دلیل حضور نافذ دانشگاهیان و متخصصان، برای سیاست­مداران و توده­های مردم از جذابیت و مقبولیت بالایی برخوردار است. در همین راستا، در سایه پیشبرد دیپلماسی مزبور، در آستانه ­های علم برای دیپلماسی، دیپلماسی برای علم و علم در دیپلماسی، جلوه ­های همکاری­ گرایانه و صلح ­سازی چون نقش ­آفرینی بازیگران کارکردگرای غیردولتی، برقراری تعامل برای تبادل داده ­ها، آگاهی از نیات و درنهایت مقابله با بحران­های امنیتی مشترک بروز کرده و تقویت خواهد شد. در این راستا، پرسش محوری آن است که دیپلماسی علمی چگونه به کاهش تنش و تقویت فرآیند صلح ­سازی در خاورمیانه کمک خواهد کرد؟ در پاسخ، با بهره ­مندی از روش کیفی و جمع­آوری داده­ ها این فرض آزمون می­ شود که دیپلماسی علمی به دلیل حساسیت­ زدایی از روابط­ سیاسی-امنیتی در قالب دیپلماتیک، فرصت ­سازی برای نقش ­آفرینی نخبگان علمی و دانشگاهی و مخاطب ­سازی گروه­ های مرجع اجتماعی بر محور نیازهای تخصصی، به تقویت فضای صلح ­گرایی و کاهش تنش کمک خواهد کرد.