راهبردهای مواجهه فرهنگی با فتنه از منظر نهج البلاغه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت راهبردی فرهنگی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی نویسنده مسئول
2 دانشیار دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی
doi
چکیده
از روشهای مورد استفاده جبهه استکبار جهت نفوذ، تضعیف و براندازی حکومتها خصوصاً در جوامع اسلامی، برپایی فتنه در میان امت اسلام است که بهطور خاص با بهرهگیری از عناصر غفلتزده یا مغرض داخلی درصدد رسیدن به اهداف خود میباشند. از اینرو درک ماهیت، عوامل، آثار و روشهای برخورد با فتنه برای برون رفت از آسیبهای آن، بسیار مهم است. نهجالبلاغه بهعنوان انعکاسی از شیوههای رفتاری امام علی (علیهالسلام) در مهار انواع فتنه در دوران حکومت آن حضرت بهعنوان منبعی غنی میتواند محققان را در این عرصه یاری نماید. به ویژه آنکه اگر بخواهیم بدون برخورد نظامی و بکارگیری روشهای سخت و اعمال هزینههای زیاد، انواع فتنه را در جامعه سامان بخشیم، میبایست از راهبردهایی که آن حضرت برای مهار فتنه از این منظر بهکار بردهاند، بهره جوییم. بدینمنظور در پژوهش حاضر از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد تحلیل محتوای عرفی با رهیافت استقرائی بهره گرفته شده است که پس از استخراج مقولهها از دادهها و تحلیل آنها، اهم راهبردهای مواجهه فرهنگی با فتنه از منظر نهجالبلاغه که دربردارنده جذب حداکثری و دفع حداقلی باشند، استخراج گردند. بر اساس یافتههای پژوهش راهبردهای فرهنگی مواجهه با فتنه عبارتند از: رفق و مدارا، آگاهسازی، اعطاء حقوق، افشاگری، احتیاط، ملامت، ارعاب و قطع رابطه که هر کدام از این راهبردها با توجه به اقتضائات موجود، توسط امام علی(علیهالسلام) به کارگیری شدهاند.