پیاده‌سازی هوش مصنوعی در تربیت معلم: ابزارها و چالش‌ها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22034/jpiut.2025.69864.4284
چکیده

پژوهش حاضر با هدف پیاده‌سازی هوش مصنوعی در تربیت معلم ایران: ابزارها و چالش‌ها انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و رویکرد بکار گرفته‌شده کیفی از نوع مرور دامنه‌ای روایت محور است. میدان مطالعه پژوهش شامل تحقیقات تجربی، مقالات نظری، بررسی‌ها، مطالعات موردی و تجارب زیسته و شواهد میدانی پژوهشگران در بازه زمانی سال‌های 2020 تا 2025 را که به طور قابل توجهی به هوش مصنوعی و تربیت معلم پرداخته بودند، مورد بررسی قرار گرفت. نمونه آماری به روش هدفمند و بر اساس ارتباط آنها با اهداف و سوالات مطالعه و هوش مصنوعی در تربیت معلم انتخاب شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ابزارهای کاربردی هوش مصنوعی در تربیت معلم مشتمل بر سیستم‌های آموزشی هوشمند، سیستم‌های ارزیابی و بازخورد خودکار، واقعیت مجازی و واقعیت افزوده، تجزیه و تحلیل یادگیری و آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی، نظام‌های یادگیری شخصی‌سازی‌شده و تطبیقی، دستیاران تدریس مجازی، تجزیه و تحلیل داده‌ها و پشتیبانی تصمیم‌گیری مدیریتی است و چالش‌های عمده استفاده از هوش مصنوعی در تربیت معلم شامل چالش‌های اخلاقی و امنیت شخصی، آموزشی، زیرساختی و نگرانی‌های فرهنگی و اجتماعی، فنی و فرآیندی و سازمانی است. نتایج پژوهش به گفتمان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی کمک می‌کند و بینش‌های عملی را برای اساتید، سیاست‌گذاران و مدیران که قصد ادغام هوش مصنوعی در تربیت معلم را دارند ارائه می‌دهد.