فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه، چارچوبی در حوزۀ تکامل فرهنگی ارائه می‌کند تا تغییرات بصری سیستم نگارشی ایلامی (حدود ۳۵۰۰ تا ۱۸۵۰پ.م.) را دنبال کند و و بر این نکته تأکید می‌ورزد که چگونه نشانه‌های در حال تحول و سبک‌های هنری، به‌طور مشترک سیستم‌های نگارشی اولیه را شکل داده‌اند. این پژوهش، با اتکا بر نظریۀ تکامل فرهنگی، توالی نگارشی پیشا-ایرانی را بررسی می‌کند، که شامل خطوط «آغازایلامی» و «ایلامی خطی» (براساس بازنگری‌های دِسه) است. هم‌چنین، این پژوهش مسیرهای هم‌تطوریِ سبک‌شناختی را از نقشمایه‌های بازنمودی (Representational) تا فرم‌های خطیِ انتزاعی دنبال می‌کند. در همین‌راستا، مجموعه‌ای مشتمل‌بر حدود ۴۰۰ اثر باستانی به‌طور سیستماتیک و با استفاده از متغیرهای رتبه‌بندی شده کدگذاری شدند تا مؤلفه‌هایی چون «میزان تصویری بودن-انتزاع»، «ادغام و یکپارچگی میان نقش‌مایه -خط»، «پیچیدگی سبکی» و «هندسۀ کلی ترکیب‌بندی» را استخراج کنند. بازسازی‌های غیرآماری مبتنی‌بر مؤلفه‌های نظریۀ تکامل فرهنگی، الگوهای جهت‌دار تغییر را با تأکید بر تداوم، واگرایی و نوآوری تأکید دارند -بدون ادعای وجود کلادهای (Clades) مجزا یا هم‌سانی‌های (Homologies) شکلی- به تصویر می‌کشند. یافته‌ها نشان می‌دهند که تعامل مکرر با نشانه‌های بصری، به تنوع، انتقال و حفظ گزینشی آن‌ها ساختار بخشیده است. سبک‌های هنری به‌طور فعالی در فرآیند انتزاع، استانداردسازی فضایی و ادغام ترکیبی خط نقش میانجی را ایفا کرده‌اند. این مطالعه، با پیوند دادن متغیرهای رتبه‌بندی شده به شواهد باستان‌شناختی و بنیان‌های نظری، اصول تطور فرهنگی را عملیاتی کرده و نشان می‌دهد که خط و سبک بصری به‌مثابه نظام‌هایی وابسته به یکدیگر تکامل‌یافته‌اند که توسط کنش‌های مادی مکرر در بستر فرهنگی و محیطی‌شان شکل‌گرفته‌اند. اگرچه تعامل مادی و قراردادهای هنری نقشی کلیدی ایفا کرده‌اند، اما محدودیت‌های اداری و اجتماعی-اقتصادی نیز به‌عنوان اجزای جدایی‌ناپذیر محیط در پیوند میان «ذهن/مغز-بدن-محیط»، سیر تکامل نگارش را شکل‌داده‌اند. این رویکرد، چارچوبی محتاطانه و در عین‌حال منعطف برای بررسی دیگر سیستم‌های نوشتاری اولیه تحت محدودیت‌های باستان‌شناسی و سبکی مشابه فراهم می‌کند و بر تأثیر متقابل شناخت، فرهنگ و تعامل مادی تأکید می‌ورزد.