مدل‌یابی ساختاری رابطه بین دینداری و مشارکت سیاسی: نقش میانجی ذهنیت فلسفی

نویسندگان

1 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22034/jpiut.2025.66062.4016
چکیده

این پژوهش با هدف تبیین رابطه ساختاری میان دینداری و مشارکت سیاسی با نقش میانجی‌گری ذهنیت فلسفی در میان دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان استان آذربایجان شرقی انجام شده است. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی- همبستگی و رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام گرفته است. جامعه آماری شامل تمامی دانشجومعلمان مقطع کارشناسی در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود و با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، ۲۹۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها سه پرسشنامه استاندارد در زمینه دینداری، ذهنیت فلسفی و مشارکت سیاسی بود که با مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت نمره‌گذاری شدند. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS انجام گرفت. نتایج نشان داد دینداری تأثیری متوسط تا نسبتاً قوی بر ذهنیت فلسفی و مشارکت سیاسی دارد. همچنین، ترکیب دینداری و تفکر فلسفی موجب شکل‌گیری نگرش‌های چندبعدی‌تر به زندگی و جامعه شده و باورهای دینی قوی، ارزش‌هایی چون عدالت و مسئولیت اجتماعی را تقویت می‌کند که انگیزه مشارکت سیاسی را افزایش می‌دهد. یافته‌ها بیانگر آن است که ارتقای دینداری و ذهنیت فلسفی می‌تواند در بهبود امید و نشاط سیاسی، انسجام ملی، شایسته‌سالاری و توسعه پایدار نقش مؤثری داشته و در سیاست‌گذاری آموزشی دانشگاه فرهنگیان راهگشا باشد.