فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اَژدَها در داستان­های اسطوره­ای ایران، نماد گجستگی بویژه نماد خشک­سالی است. پژوهش­گران، نبرد پهلوان و اَژدَها را نماد نبردِ ترسالی با خشک­سالی می­دانند. در این جستار انگاره­ای دیگر دربارۀ سرشت برخی اَژدَهایان در داستان­های اساطیری به پیش کشیده­می­شود. چکیدۀ سخن این است که اگرچه اَژدَها در اساطیر، نماد خشکی است؛ در برخی داستان­هایِ اَژدَهااوژنی، گزاره­هایی است که نشان­می­دهد اَژدَها نمادِ خشکیِ سرمایی است نه خشکیِ گرمایی؛ زیرا در آن داستان­ها، اَژدَها با زندانی­کردن آب، بر آن چنبره­­می­زند. با کشته­شدن اَژدَها، آب روان­می­شود و گیاهان سربرمی­آورند و این می­تواند نماد شکستِ کوه­های یخینِ باستانی و آب شدن یخ­ها باشد. گزارش­های فردوسی با یافته­های زمین­شناسان و پژوهندگان گروه جغرافیای طبیعی، بسیار هم­خوان است و نشان­می­دهد که اَژدَها با یخبندان­های دورۀ کواترنری پیوندی استوار دارد.