سازوکار تاثیرگذاری بازیگران غیردولتی خشونت گرا بر دشواره های دولت ملت در کشورهای خاورمیانه
نویسندگان
1
2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
doi
چکیده
جهان عرب پس از تحولات اجتماعی از سال 2011 به بعد شاهد دو پدیده درهم تنیده است: اولین مورد، وخیمتر شدن وضعیت داخلی کشورهایی بوده است که خطر فروپاشی را تجربه کردند همانند لیبی، سوریه و یمن. مورد دوم ظهور بازیگران خشونتآمیز غیردولتی مانند سازمانهای جهادی تروریستی، جنگسالاران، سندیکاهای جرایم سازمانیافته و شبهنظامیان مسلح وابسته به احزاب سیاسی و قبایل. پدیده دوم نتیجه طبیعی مورد اول است. هر دولتی پس از شکست، قادر به انحصار استفاده از زور، کنترل کامل بر قلمرو و تأمین امنیت مرزهایش نیست. این شرایط یک خلاء امنیتی و سیاسی ایجاد میکند که محیط مناسبی برای گسترش بازیگران خشونتآمیز غیردولتی محسوب میشود. در حال حاضر در کشورهای عربی، نقش چنین بازیگرانی باعث شده است تا تلاشهای صلحآمیز برای دولتها سختتر و پیچیدهتر شود. این مقاله با هدف تجزیه و تحلیل دلایل بحران دولتملت در جهان پساعرب، پرسش اصلی مقاله آن است که مهمترین دلایل شکلگیری و گسترش بازیگران غیردولتی خشونتآمیز در جهان عرب چیست؟ ترکیب پیچیده و چندلایهای از عوامل اقتصادی، ساختار اجتماعی مذهبی و عوامل سیاسی و بحران مشروعیت و مداخله مستمر کشورهای بیگانه برای پشتیبانی یا سرکوب گروههای تروریستی، به ناامنی و افزایش منازعات دامن زده است که این عوامل باعث ظهور بازیگران خشونتآمیز غیردولتی در جهان عرب شده است.
