استفاده از رگرسیون چندمتغیره برای ارزیابی تراوایی توده سنگ های ساخت گاه سد خرسان 2 با استفاده از ویژگی های سیستم ناپیوستگی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین‌شناسی مهندسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری زمین‌شناسی مهندسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22084/nfag.2021.23832.1456
چکیده

یکی از ویژگی­هایی مهم در بررسی ژئومکانیکی توده­سنگ­ها ارزیابی تراوایی است که از آزمون لوژون تعیین می­گردد و از آن در ارزیابی تزریق­پذیری ساخت­گاه سد، تونل‌ و سایر سازه‌های مهندسی مرتبط با آب استفاده می­شود. به دلیل وجود الگوهای پیچیده­ی ناپیوستگی، در صورت عدم استفاده از روش آزمایش مناسب، تعیین تراوایی توده­سنگ‌ها دشوار است. در این پژوهش، برای تخمین تراوایی توده­سنگ مدل­های مختلف رگرسیون چندمتغیره توسعه داده‌ شده است. برای این منظور، از 28 داده مربوط به نتایج آزمایش لوژون، شاخص کیفی توده­سنگ (RQD)، فاصله­داری ناپیوستگی­ها و شرایط سطح درزه (SCR) در ساخت­گاه سد خرسان 2 واقع در استان چهارمحال و بختیاری استفاده شد. سه مدل مختلف برای تخمین تراوایی توده­سنگ مورد بررسی قرارگرفته است. ورودی­های مدل اول RQD و SCR (مدل 1)، ورودی­های مدل دوم فاصله­داری ناپیوستگی و SCR (مدل 2) و ورودی­های مدل سوم فاصله­داری ناپیوستگی و RQD (مدل 3) است. تجزیه‌وتحلیل رگرسیون ساده نشان می­دهد که رابطه آماری معنی­داری بین مقادیر لوژون با SCR وجود ندارد. بااین‌حال، بین مقادیر لوژون با RQD و فاصله­داری ناپیوستگی رابطه آماری معنی­دار برقرار است. تجزیه‌وتحلیل رگرسیون چندمتغیره غیرخطی برای دو متغیر مستقل و یک متغیر وابسته به دلیل روابط غیرخطی بین ورودی و خروجی انجام شد. در نهایت، اعتبارسنجی نتایج حاصله با استفاده از شاخص­های آماری نشان می‌دهد، دقت رابطه پیشنهادی رگرسیون غیرخطی چندمتغیره بین لوژون با RQD و فاصله­داری ناپیوستگی بالاتر از سایر روابط است و تطابق آن با داده­های واقعی بیشتر است. نتایج نشان می­دهد با افزایش تعداد متغییرهای رگرسیون، دقت مقادیر لوژون پیش‌بینی‌شده افزایش می­یابد و روابط تجربی با ضریب همبستگی بالاتری حاصل می­شود.