رنج به‌مثابه لطف الهی: مواجهه سورن کی یرکگور با مسئله شر

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22034/jpiut.2025.66835.4073
چکیده

یکی از مسائل مهم در حوزه فلسفه دین، مسئله شرّ است. مسئله شر به این می‌پردازد که اگر وجود خدایی قادر مطلق و خیر محض را قبول داشته باشیم، چگونه می‌توانیم تمامی شرور موجود در عالم را باوجود این خدا خیر محض جمع کنیم. در این مقاله سعی شده باتوجه‌به آثار و اندیشه‌های سورن کیرکگور، پاسخی ایمان‌گرایانه و اگزیستانسیالیستی برای مسئله شر ارائه شود. وی با تأکید بر اصالت فرد، تنها راه وصول به آن را زندگی دینی می‌دانست. فرد در زندگی دینی تنها با خداوند مواجه است و از جمع و قراردادهای آن فاصله می‌گیرد و به انزوا و تنهایی کشیده می‌شود. این تنهایی رنجی برایش به همراه خواهد داشت که نشانه‌ای در جهت اصیل شدن وی است. فرد با آزادی و ایمان‌اش این رنج را می‌پذیرد و این رنج برایش شیرین می‌شود. وی دین‌دار واقعی را کسی می‌داند که شر و رنج را به‌عنوان امری ضروری می‌داند و آماده پذیرش آن است. پاسخی که می‌توانیم برای مسئله رنج باتوجه‌به اندیشه‌های کیرکگور ارائه دهیم این است که فرد مومن با رویکرد مثبت به رنج، چالش‌های زندگی را لطف الهی برای پرورش خود می‌داند. پس شرور و رنج نه‌تنها برایش نقصی بر خیر محض و قادر مطلق بودن خداوند نیست، بلکه هدیه و لطفی از جانب خدا برای بنده است تا توانایی‌های او را به فعلیت رسانده و او را به اصالت هدایت کند. فرد با آزادی این رنج را می‌پذیرد.