سنجش میزان تجمع زیستی عناصر سنگین در بافت عضله ماهی اسبله (Silurus glanis Linnaeus, 1758) رودخانه سیاه درویشان (استان گیلان، ایران)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

2 دانشجوی دکتری شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

doi
10.22055/ivj.2019.174043.2122
چکیده

    عناصر سنگین به لحاظ زیستی دارای ماهیت تخریب ناپذیری می­باشند که تجمع میزان زیادی از غلظت آن­ها در بافت موجودات آبزی، تهدیدی برای آبزیان و همچنین انسان­ها محسوب می­گردند.  بنابراین پژوهش حاضر با هدف اندازه­گیری میزان و ترتیب غلظت عنصرهای تجمع یافته در بافت عضله­ی ماهی اسبله رودخانه­ی سیاه درویشان به عنوان یکی از گونه ماهیان دارای اهمیت بالای اقتصادی و همچنین تعیین میزان سلامت بهداشتی آن جهت تغذیه­ی انسانی، به انجام رسیده است.  در تحقیق کنونی، مقدار غلظت یازده عنصر (آرسنیک، کادمیوم، کروم، مس، آهن، جیوه، منگنز، نیکل، سرب، سلنیوم و روی) در بافت عضله­ی 20 عدد ماهی اسبله (Silurus glanis) صید گردیده به وسیله­ی تور پرتابی سالیک از رودخانه­ی سیاه درویشان استان گیلان در تابستان سال 95 پس از به کارگیری روش هضم بسته در دستگاه هضم کننده­ی مایکروویو CEM، توسط دستگاه طیف سنجی جذب اتمی Varian اندازه­گیری و بررسی شدند.  مقدار کم­ترین و بیش­ترین عنصرهای تجمع یافته به ترتیب:  روی 74/28-95/30، آهن 75/23-41/26، مس 33/6-61/7، منگنز 58/2-11/3، سرب 55/0-63/0، کادمیوم 44/0-52/0، سلنیوم 37/0-42/0، آرسنیک 36/0-43/0، کروم 16/0-18/0، نیکل 16/0-18/0 و جیوه 079/0-095/0 میکروگرم بر گرم وزن خشک، حاصل شد.  با توجه به نتایج به دست آمده از این تحقیق، میانگین غلظت تمام عنصرهای مطالعه شده در بافت عضله­ی ماهی اسبله به غیر از چهار عنصر سنگین کادمیوم (040/0±477/0)، آرسنیک (035/0±386/0)، سرب (037/0±587/0) و منگنز (271/0±882/2)، کم­تر از حد مجاز تعیین شده توسط استاندارد بین المللی FAO/WHO بودند.