آنتروتوکسمی در گوسفندان منطقه اهواز؛ مطالعه پاتولوژی، باکتریولوژی، سرولوژی و مولکولی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای تخصصی پاتولوژی، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

5 استاد گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22055/ivj.2019.172460.2119
چکیده

    تیپ D کلستریدیوم پرفرینجنس، عامل بیماری حاد و کشنده­ای به نام آنتروتوکسمی بوده که غالباً گوسفند و بز را درگیر می­کند.  هدف از این مطالعه، ارزیابی جنبه­های پاتولوژی، باکتریولوژی، سرولوژی و مولکولی این بیماری در گوسفندان منطقه­ی اهواز بوده است.  بدین منظور در فاصله­ی زمانی 23 ماهه،20 رأس گوسفند مشکوک به آنتروتوکسمی، (بر پایه­ی اطلاعات بالینی) به طور معمول کالبدگشایی شده و نمونه­های لازم از آن­ها جهت آزمایش­های بعدی اخذ گردید.  در 50 درصد از دام­ها مرگ ناگهانی به عنوان بارزترین یافته­ی بالینی گزارش شده بود.  معمول­ترین نشانه­های آسیب­شناسی مشاهده شده در حیوانات مزبور خون­ریزی اندوکارد (70 درصد)، پنومونی بینابینی (65 درصد)، ادم و خون­ریزی مغزی (60 درصد) و نکروز حاد لوله­ای (65 درصد) بود.  علاوه بر این در 50 درصد از دام­های مزبور، گلوکوزاوری نیز به اثبات رسید.  بررسی­های معمول باکتریولوژیک بر روی محتویات روده، نشان­دهنده­ی جداسازی 6 جدایه مشکوک به کلستریدیوم پرفرینجنس بود که بر پایه­ی یافته­های PCR، 4 جدایه تیپ A و 1 جدایه از هر یک از تیپ­های C و D بودند.  تشخیص توکسین در محتویات روده با استفاده از آزمون الایزای غیرمستقیم صورت پذیرفت که نتایج آن با یافته­های PCR هم­خوانی داشت.  با فرض ضایعات مغزی و گلوکوزاوری به عنوان شاخص آنتروتوکسمی تیپ D، وقوع آنتروتوکسمی در حداقل 50 درصد نمونه­ها مورد گمان است که البته با یافته­های دیگر آزمون­ها، هم­خوانی نداشت.  یافته­های این مطالعه نشان­دهنده­ی اهمیت تازه بودن نمونه­ها در نتایج آزمون­های قابل استفاده برای ردیابی کلستریدیوم پرفرینجنس و توکسین­های آن، است.  همچنین با توجه به سابقه­ی واکسیناسیون در اغلب حیوانات مورد مطالعه، رعایت اصول واکسیناسیون در دامداری­های محلی مورد تردید است.