آسیبشناسی و توصیف رهیافتهای نقدی در تذکرۀ تحفۀ سامی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ولایت
doi
چکیده
نقد ادبی در فرهنگ ایران تاریخی کهن دارد و با دقّت در آثار کلاسیک از جمله تذکرهها، رد پای بسیاری از نظریههای نقدی نوین را میتوان دید. تذکرهها سوای گزارشهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، و...، سرشار از اشارات نقدیاند. نگارنده میکوشد به منظور نمایش سلیقۀ نقادی و ادبی سام میرزا در تذکرۀ تحفۀ سامی و تبیین گرایشهای ادبی شاعران عصر صفوی، با روش مطالعات کتابخانهای به دستهبندی انواع رهیافتهای نقدی مؤلّف بپردازد و گستره و سبک نگرههای نقدی او را به نمایش بگذارد و آسیبشناسی کند. نتایج نشان میدهد که به سبب به کارگیری زبان ادب به جای زبان خبر، کلّیگویی و ابهامپراکنی از ویژگی اصلی داوریهای سام میرزا است و نقد صفات شعر، نقد شاعران و اخلاق آنها از پربسامدترین رویکردهای نقدی او میباشد.