مفهوم‌شناسی رفتار غیراخلاقی سازمان‌یار با رویکرد مرور سیستماتیک

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 استادیار مدیریت بازرگانی بین‌المللی، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران

3 دکتری مدیریت دولتی، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22111/jmr.2020.30190.4607
چکیده

     بیشتر سازمان‌ها شاهد وقوع رفتارهای غیراخلاقی هستند، اما اغلب شکلی از رفتارهای غیراخلاقی مورد غفلت گرفته است. نوعی خاص از رفتارهای غیراخلاقی با هدف رساندن منفعت به سازمان و اعضای آن صورت می­گیرد و با عنوان رفتارهای غیراخلاقی سازمان­یار مشهور است. بنابراین هدف اصلی مقاله پیش‌رو، «شناسایی چیستی رفتار غیراخلاقی سازمان­یار» بوده و این پرسش مطرح شده است که «رفتار غیراخلاقی سازمان­یار چیست؟» با توجه به اکتشافی بودن موضوع پژوهش حاضر، امکان ارائه پاسخ اولیه یا طرح فرضیه­ای متناسب با پرسش فوق وجود ندارد و دستیابی به پاسخ نهایی، با بهره­گیری از رویکرد مرور سیستماتیک صورت پذیرفته است. جهت گردآوری اطلاعات، با جستجوی کلیدواژه­هایی مانند رفتار غیراخلاقی سازمان­یار، رفتار شهروندی مضر، بدهای ضروری، قانون­شکنی خیرخواهانه، رفتار غیرقانونی شرکتی، سوءرفتار سازمانی و غیره در پایگاه­های اطلاعاتی معتبر، تعداد 50 مقاله  بین سال­های 1958 تا 2017 جمع­آوری شد. تفسیر و تحلیل یافته­های پژوهش نشان داد که مشخصه­های رفتار غیراخلاقی سازمان­یار عبارتند از: نقض هنجارهای اجتماعی اصلی و آداب و رسوم، نقض قوانین، نقض استانداردهای رفتار درست و اخلاقی، ارادی و خودآگاه، هدف آن انتفاع سازمان یا اعضای آن و گنجانده نشدن در شرح شغلی افراد.