ارتباط مقادیر انسولین، گلوکز و اسیدهای چرب غیر استریفیه خون در بازهی زمانی تلقیح با روزهای باز در گاوهای هلشتاین با جیرهی غنی از نشاسته
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت بهداشت دام، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استاد، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 دانش آموخته ی دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
5 استاد، گروه مدیریت بهداشت دام، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
6 دانش آموخته ی دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22055/ivj.2019.170177.2116چکیده
جیرههای پر نشاسته (گلوکوژنیک، انسولینوژنیک)، به دلیل اثر مثبت بر تولید شیر، به مدت طولانی در خلال شیردهی گاوهای شیری استفاده میشوند، ضمن این که در هفتههای نخست شیردهی با جلوگیری از افت شدید گلوکز و انسولین و تعدیل سطح اسیدهای چرب غیر استریفیه (NEFA) در خون بر تولید مثل نیز اثر مثبت دارند. هر چند استفادهی بلند مدت از جیرههای پرنشاسته گریزناپذیر به نظر میرسد، برخی معتقدند که این جیرهها پس از پایان موازنهی منفی انرژی میتوانند بر باروری اثر منفی بگذارند و در بازهی زمانی تلقیح باید از مصرف آنها خودداری شود. در مطالعهی حاضر، تغییرات سطح انسولین، گلوکز و NEFA در خون در بازهی زمانی تلقیح با جیرههای غنی از نشاسته و همچنین ارتباط بین این پارامترها با روزهای باز گاوها بررسی شد. سی رأس گاو دوشا از روز 60 تا 120 شیردهی وارد مطالعه شدند. در روزهای 60، 90 و 120 شیردهی از گاوها نمونهی خون کامل تهیه شد و سطح انسولین، گلوکز و NEFA در پلاسما اندازهگیری شد. اطلاعات روزهای باز گاوها از نرمافزار مدیریتی گله استخراج شد. ارتباطی بین سطوح انسولین، گلوکز و NEFA با روزهای باز مشاهده نشد. روند تغییرات انسولین و NEFA در خلال روزهای 60 تا 120 شیردهی افزایشی و روند تغییرات گلوکز کاهشی بود. سطح گلوکز در روز 120 شیردهی نسبت به روز 60 کمتر و غلظت NEFA در روزهای 90 و 120 نسبت به روز 60 بیشتر بود. سطح انسولین خون در کل مدت مطالعه با سطح گلوکز همبستگی منفی و با سطح NEFA همبستگی مثبت داشت. بر اساس نتایج مطالعهی حاضر، امکان افزایش سطح انسولین خون با جیرهی پر نشاسته در مرحلهی میانی شیردهی (بازهی زمانی تلقیح) وجود دارد، اما از این یافته نمیتوان تأثیر منفی افزایش سطح انسولین خون بر باروری را برداشت کرد.