ارتباط مقادیر انسولین، گلوکز و اسیدهای چرب غیر استریفیه خون در بازه‌ی زمانی تلقیح با روزهای باز در گاوهای هلشتاین با جیره‌ی غنی از نشاسته

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت بهداشت دام، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانش آموخته ی دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

5 استاد، گروه مدیریت بهداشت دام، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

6 دانش آموخته ی دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22055/ivj.2019.170177.2116
چکیده

    جیره­های پر نشاسته (گلوکوژنیک، انسولینوژنیک)، به دلیل اثر مثبت بر تولید شیر، به مدت طولانی در خلال شیردهی گاوهای شیری استفاده می­شوند، ضمن این که در هفته­های نخست شیردهی با جلوگیری از افت شدید گلوکز و انسولین و تعدیل سطح اسیدهای چرب غیر استریفیه (NEFA) در خون بر تولید مثل نیز اثر مثبت دارند.  هر چند استفاده­ی بلند مدت از جیره‌های پرنشاسته گریزناپذیر به نظر می‌رسد، برخی معتقدند که این جیره‌ها پس از پایان موازنه­ی منفی انرژی می­توانند بر باروری اثر منفی بگذارند و در بازه­ی زمانی تلقیح باید از مصرف آن­ها خودداری شود.  در مطالعه­ی حاضر، تغییرات سطح انسولین، گلوکز و NEFA در خون در بازه­ی زمانی تلقیح با جیره­های غنی از نشاسته و همچنین ارتباط بین این پارامترها با روزهای باز گاوها بررسی شد.  سی رأس گاو دوشا از روز 60 تا 120 شیردهی وارد مطالعه شدند.  در روزهای 60، 90 و 120 شیردهی از گاوها نمونه­ی خون کامل تهیه شد و سطح انسولین، گلوکز و NEFA در پلاسما اندازه­گیری شد.  اطلاعات روزهای باز گاوها از نرم­افزار مدیریتی گله استخراج شد.  ارتباطی بین سطوح انسولین، گلوکز و NEFA با روزهای باز مشاهده نشد.  روند تغییرات انسولین و NEFA در خلال روزهای 60 تا 120 شیردهی افزایشی و روند تغییرات گلوکز کاهشی بود.  سطح گلوکز در روز 120 شیردهی نسبت به روز 60 کم­تر و غلظت NEFA در روزهای 90 و 120 نسبت به روز 60 بیش­تر بود.  سطح انسولین خون در کل مدت مطالعه با سطح گلوکز همبستگی منفی و با سطح NEFA همبستگی مثبت داشت.  بر اساس نتایج مطالعه­ی حاضر، امکان افزایش سطح انسولین خون با جیره­ی پر نشاسته در مرحله­ی میانی شیردهی (بازه­ی زمانی تلقیح) وجود دارد، اما از این یافته­ نمی­توان تأثیر منفی افزایش سطح انسولین خون بر باروری را برداشت کرد.