اثرات استفاده از غذای غنی شده با نانوذرات سلنیوم بر کیفیت اسپرم و لقاح مولدین نر ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss)

نویسندگان

1 کارشناس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران

2 دانشجوی دکترای بهداشت آبزیان، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، کارشناس آزمایشگاه گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی ، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ایران

4 استادیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ایران

5 استادیار مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران

doi
10.22055/ivj.2019.188278.2164
چکیده

    در این مطالعه اثرات نانوذرات سلنیوم جیره بر کیفیت اسپرم و عملکرد تولید مثلی مولدین نر قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) بررسی شد.  تعداد 84 قطعه ماهی مولد نر از بین گله­ی مولدین مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری یاسوج انتخاب شد.  پس از سازگاری، ماهیان به 4 گروه آزمایشی با 3 تکرار تقسیم شدند.  گروه شاهد با غذای تجاری (فاقد نانوذرات سلنیوم) و سه گروه دیگر با جیره­ی حاوی 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم نانوذرات سلنیوم در کیلوگرم جیره، به مدت 2 ماه تغذیه شدند.  بعد از ارزیابی کمیت و کیفیت اسپرم، عملیات تکثیر و لقاح برای گروه‌های مختلف با استفاده از تخمک‌های ماده شاهد انجام شد.  بیش­ترین میزان حجم اسپرم و بیش­ترین تراکم اسپرم در مولدین قزل‌آلای رنگین‌کمان تغذیه شده با 2 میلی‌گرم نانوذرات سلنیوم در کیلوگرم جیره مشاهده شد.  کم­ترین میزان حجم اسپرم در گروه‌های شاهد و 5/0 میلی‌گرم نانوذرات سلنیوم و کم­ترین تراکم اسپرم در مولدین گروه شاهد مشاهده شد.  مدت زمان تحرک اسپرم در ماهیان تغذیه شده با جیره‌های حاوی نانوذرات سلنیوم (5/0، 1 و 2 میلی‌گرم) به طور معنی‌داری بیش­تر از گروه شاهد بود.  بین درصد اسپرم‌های متحرک و اسپرماتوکریت میان گروه‌های آزمایشی تفاوت معنی‌داری مشاهده نگردید.  بیش­ترین درصد لقاح، چشم‌زدگی و تفریخ تخم مربوط به مولدین نر قزل‌آلای رنگین‌کمان تغذیه شده با 2 میلی‌گرم نانوذرات سلنیوم در کیلوگرم جیره بود.  در این پژوهش، جیره حاوی نانوذرات سلنیوم، اثر معنی‌داری بر بازماندگی نتاج در مرحله­ی شروع تغذیه فعال نداشت.  به نظر می‌رسد نانوذرات سلنیوم تا مرحله­ی تفریخ تخم بر جنین و لارو اثرات مثبت دارد ولی در مرحله­ی شروع تغذیه فعال اثرات معنی‌داری بر بازماندگی لارو ندارد.  بر اساس نتایج این پژوهش، نانوذرات سلنیوم موجب بهبهود عملکرد تولید­مثلی مولدین نر قزل‌آلای رنگین‌کمان می‌شود.