بررسی آرای رواقی مارکوس اورلیوس مبتنی بر تحلیل آماری کتاب تأملات

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 استادیار گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22034/jpiut.2024.63641.3876
چکیده

در سال­‌های اخیر مکتب رواقی که ماهیتی اخلاقی دارد، به‌­عنوان نوعی شیوه زندگی مورد توجه قرار گرفته است. آراء و باورهای مارکوس‌‌اورلیوس که از مهم­ترین فلاسفه رواقی است از تنها اثر باقیمانده او یعنی تأملات قابل استخراج است. در این مقاله تلاش شده است تا با بررسی و تحلیل آماری باورهای اورلیوس، میزان اهمیت و تأکید وی بر باورها و عقاید مختلف رواقی معین گردد. با این شیوه می­‌توان تصویری بهتر از باورها و عقاید اورلیوس داشت. آراء و اندیشه­‌های وی در بخش‌­های مختلف شامل جهان‌­شناسی، انسان­‌شناسی، معرفت‌شناسی و اخلاق تقسیم‌­بندی شده است. هر یک از باورهای او با ارجاع دقیق به جملات خود وی مستند شده­ و ارتباط میان باورهای مختلف وی از این طریق به خوبی مشخص شده است. با نگاه آماری به کتاب تأملات باید گفت که اورلیوس نه فیلسوف مرگ، بلکه فیلسوف اخلاق و زندگی بوده­است و رواقی­گری نه فلسفه عزلت و انفعال سیاسی، بلکه مشوقی برای دگردوستی و مسئولیت ­اجتماعی می­‌باشد. همچنین مشخص می­‌شود که می­توان کتاب تأملات را رساله‌­ای در باب تسکین رنج و خشم نام نهاد و رواقی‌­گری را فلسفه‌­ای برای آرامش دانست؛ نه فلسفه‌­ای برای تنهایی و کناره­گیری.