بررسی مشخصه‌های جمعیتی، الگوی اجتماعی و علل کاهش جمعیت آهو (Gazella Subgutturosa) در منطقه حفاظت شده کالمند- بهادران یزد

نویسندگان

1 کارشناس ارشد محیط زیست، اداره کل حفاظت محیط زیست استان یزد

2 کارشناس ارشد منابع طبیعی، اداره کل حفاظت محیط زیست استان یزد

3 کارشناس محیط زیست، اداره کل حفاظت محیط زیست استان یزد

doi
چکیده

مطالعه مشخصه‌های جمعیتی حیات وحش می تواند نیروی رشد آتی آن جمعیت و تأثیرگذاری عوامل محیطی و انسانی دخیل در کاهش جمعیت ها را آشکار سازد. با توجه به روند نزولی جمعیت آهو طی چند دهه اخیر هرگونه برنامه‌ریزی برای مدیریت گونه و کنترل عوامل مؤثر در کاهش جمعیت مستلزم بررسی و شناسایی علل اصلی کاهش جمعیت این گونه در زیستگاه‌های فعلی آن است. در این مطالعه ضمن بررسی مشخصه‌های جمعیتی و الگوی اجتماعی آهو در منطقه حفاظت شده کالمند- بهادران طی یک دوره یک ساله، علل کاهش جمعیت این گونه بررسی شد. بدین‌منظور مشخصه‌های مؤثر بر رشد جمعیت نظیر نرخ زایش و نرخ تلفات از طریق نمونه‌برداری طی چهار فصل محاسبه شدند. همچنین از فرم ثبت تلفات گونه، برای تعیین مهمترین دلایل مرگ و میر آهوان بالغ استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد نرخ زایش آهو، 02/24 درصد بوده است. تعداد نوزاد به ازای هر ماده 7/0 و نرخ ماندگاری بره‌ها در سال اول زندگی برابر 31/30 درصد برآورد شد. نرخ تلفات در دوره یک ساله، 2/28 درصد و مهمترین علل تلفات آهوان بالغ به ترتیب شکار غیر مجاز و حمله سگ‌های ولگرد بودند. نرخ رشد (یک ساله)، معادل 13/4- درصد برآورد شد. متوسط اندازه گروه های آهو در منطقه حفاظت شده کالمند بهادران 1/7 (n=161, SE= 0.54) و بزرگترین گروه‌ها در فصل زمستان دیده شدند. نسبت جنسی آهوان 38 به 62 (نر به ماده) برآورد شد (n=1136) و به طور متوسط در هر گروه 97/1 راس آهوی نر (SE= 0.24 n=161,) وجود داشت.