بررسی اثر اوره آهسته رهش و ملاس، بر هیستومورفومتری شکمبه، شیردان و فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‏ای بره های پرواری

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 دانشجوی دکتری تغذیه دام، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

3 استاد، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استادیار پژوهشی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22055/ivj.2019.151750.2077
چکیده

این تحقیق جهت بررسی خصوصیات تخمیری شکمبه و تغییرات هیستومورفومتری شکمبه و شیردان، ناشی از افزودن اوره آهسته رهش و ملاس به جیره­ی غذایی گوسفندان پرواری انجام شد.  پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 5 تیمار شامل شاهد، دو منبع نیتروژن غیر پروتیینی اوره­ی معمولی (6/1 درصد) و اوره­ی آهسته رهش (8/1 درصد) با و بدون ملاس (صفر و 20 درصد) و 7 تکرار با استفاده از 35 رأس بره­ی نر نژاد عربی، به مدت 105 روز انجام شد.  جیره‏های مورد استفاده شامل 70 درصد کنسانتره و 30 درصد علوفه بودند.  در مقایسه با جیره­ی شاهد، استفاده از اوره­ی آهسته رهش باعث کاهش غلظت استات شد.  افزودن ملاس به جیره موجب افزایش غلظت بوتیرات و کل اسیدهای چرب فرار شکمبه نسبت به جیره­ی شاهد شد.  در جیره­ی شاهد، pH شکمبه نسبت به تیمار‌های حاوی منابع نیتروژن غیر پروتیینی پایین‌تر بود.  در مقایسه با اوره­ی معمولی، استفاده از اوره­ی آهسته رهش با و بدون ملاس، در جیره­ی غذایی، باعث افزایش عمق غدد معده‌ای، کاهش ضخامت طبقه­ی زیر مخاطی و نیز کاهش ضخامت طبقه‌ی عضلانی شد.  افزودن ملاس باعث افزایش ارتفاع سلول‏های ‌پوششی و کاهش تعداد سلول‌های مرزنشین و اصلی شیردان شد.  در مطالعات سلولی اثرات تخریبی سلول‌های پوششی و افزایش بافت لنفوئیدی منتشر ناشی از ملاس مشاهده شد.  به طور کلی تفاوت معنی‌داری بین منابع نیتروژن غیر پروتئینی مورد استفاده روی ساختار بافت دستگاه گوارش مشاهده نشد.  با توجه به اثرات مخرب ساختاری استفاده از ملاس بر بافت‏های اندام‏های گوارشی مورد بررسی، استفاده از 20 درصد ملاس قابل توصیه نمی‏باشد.