بهره‌مندی از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS در ارزیابی پیامدهای محیط‏زیستی پالایشگاه‌های نفت (مطالعه موردی: پالایشگاه نفت فوق سنگین خوزستان)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات خوزستان، گروه علوم محیط‌زیست، ارزیابی و آمایش سرزمین

2 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکده کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میبد

3 استادیار گروه بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم و پزشکی همدان، همدان

doi
چکیده

یکی از شاخص‏های مهم اجرایی در کشورهای توسعه‏یافته و در حال توسعه در خصوص مدیریت محیط‏زیستی استفاده از روش ارزیابی پیامدهای محیط‏زیستی (EIA) به‏عنوان ابزار مهم مدیریتی در مطالعات محیط‏زیستی و کاهش آثار پروژه‌های صنعتی و رعایت اهداف توسعه پایدار است. در همین راستا پالایشگاه نفت فوق سنگین خوزستان در 7 کیلومتری شمال شهر آبادان در استان خوزستان به عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. در این پژوهش، در ارزیابی پیامدهای محیط‏زیستی از روش دلفی و مدل‌ TOPSIS از مدل‌های تصمیم‏گیری چندمعیاره استفاده شد. مزیتTOPSIS  در ارزیابی آثار محیط‏زیستی، رتبه‌بندی آثار مثبت و منفی با استفاده از معیارهای متفاوت است. روش مناسب ارزیابی باید دارای معیارها و دستورالعمل‌هایی برای تعیین و درجه‌بندی شدت، دامنه و ... باشد. با استفاده از این روش در ارزیابی آثار محیط‏زیستی می‌توان گزینه (اثرات حاصل طرحی خاص) را براساس بی‌نهایت شاخص رتبه‌بندی کرد. دقت بالا و توانایی استفاده از نرم‌افزارهای صفحه‌گسترده از دیگر مزایای این روش هستند. تحقیق حاضر گامی به‏منظور معرفی روش‌های جدید ارزیابی آثار محیط‏زیستی و امکان کاربرد آن در فرایند EIA در ایران است.