بررسی رابطة علیت گرنجری میان مؤلفه‌های حکمرانی خوب با رشد اقتصادی سبز در کشورهای منطقة منا

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.403691.2848
چکیده

رشد سبز از نظر حل مشکلات محیط‌زیستی و دستیابی به اهداف توسعة پایدار از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. یکی از عواملی که به‌عنوان متغیر میانجی شناخته می‌شود و می‌تواند بر رشد سبز اثرگذار باشد، کیفیت حکمرانی و مؤلفه‌های تشکیل‌دهندة آن است. هدف از مطالعة حاضر بررسی رابطة علیت میان شاخص حکمرانی و مؤلفه‌های آن با رشد اقتصادی سبز در کشورهای منطقة منا در دورة 2024-1995 است. برای محاسبة شاخص «GDP سبز» از رویکرد Stjepanović و جهت تحلیل رابطة علیت گرنجری، روش داده‌های پانلی و آزمون علیت گرنجری Dumitrescu-Hurlin استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد که مؤلفة «ثبات سیاسی و عدم خشونت» و شاخص «کیفیت حکمرانی» رابطة علیت دوسویه با «GDP سبز» دارند که نشان از یک چرخة علّی مثبت است، به گونه‌ای که افزایش هر سمت از این رابطه منجر به تقویت سمت دیگر آن می‌شود و یک هم‌افزایی ایجاد می‌کند. همچنین رابطة علّی از سمت «GDP سبز» به‌سمت تمام مؤلفه‌های حکمرانی خوب به استثناء «کیفیت مقررات» و «حق اظهار نظر و پاسخگویی» وجود دارد. این نتیجه نشان می‌دهد بهبود رشد اقتصادی سبز و پایدار نیز منجر به ارتقاء شاخص و مؤلفه‌های حکمرانی خوب می‌شود. براساس نتایج این مطالعه توصیه می‌شود که کشورهای منطقة منا، سیاست‌های بهبود کیفیت نهادی و اصلاح حکمرانی را جهت دستیابی به رشد اقتصادی سبز و پایدار، اتخاذ نمایند. این سیاست‌ها شامل اصلاحات نهادی، تدوین ترتیبات نهادی مؤثر، بهبود مقررات و قوانین محیط‌زیستی، حفظ ثبات سیاسی و امنیت و سایر سیاست‌های مرتبط برای دستیابی به پایداری محیط‌زیستی است.