فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کنوانسیون 1982 ملل متحد راجع به حقوق دریاها، آخرین متن منسجم در خصوص قواعد حاکم بر دریاهاست که منبع اصلی حقوق دریاها می باشد و حاوی نکات مهم و همچنین ابداعاتی در این زمینه است. در حالی که به­رغم مشارکت کشورها در مذاکرات کنفرانس سوم حقوق دریاها – که منجر به تدوین کنوانسیون 1982 شد- بسیاری از کشورها و ارزش قاعده حقوق بین الملل عرفی اغلب این قواعد، در عرصه عمل، رویه های متفاوت و گاه متعارضی در این خصوص مابین اعضای جامعه بین المللی مشاهده می شود. در این میان کنوانسیون در حدود و ثغور «حق عبور بی­ضرر» قواعدی را بیان نموده است. این حق از جمله موارد مهم و چالشی است که به لحاظ اهمیت ویژه ای که دارد، از جمله دلایلی است که موجب شده با وجود شرکت نماینده کشورمان در کنفرانس سوم حقوق دریاها و امضای این کنوانسیون، همچنان ایران به عضویت آن درنیامده است. لذا در این موارد قانون مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان مصوب 1372 مجری خواهد بود. از این رو، نوشتار حاضر به تشریح حق عبور بی­ضرر در کنوانسیون 1982 و بیان رویه عملی بسیاری از کشورها از جمله مقایسه  آن با قانون مناطق دریایی ایران در این مورد می پردازد.