فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدل‌سازی کیفیت زیستگاه و شناسایی مخاطرات پیش روی آنها به‌منظور شناسایی مناطق اولویت‌دار حفاظتی یک ابزار ضروری در دست مدیران جهت اجرای برنامه‌های حفاظتی است. برای این منظور، این مطالعه با استفاده از نرم‌افزارهای InVEST و GIS در 4 گام: 1) تهیة نقشه‌های پوشش زمین و کاربری اراضی، 2) مدل‌سازی کیفیت زیستگاه، 3) ارزیابی ریسک زیستگاه و 4) شناسایی مناطق اولویت‌دار حفاظتی در شهرستان‌های ساوجبلاغ و چهارباغ (استان البرز) بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ پرداخته است. نتایج نشان داد محدودة مطالعاتی طی دو دهة گذشته به‌شدت تحت تأثیر تغییر کاربری اراضی به‌ویژه تبدیل مرتع و اراضی زراعی به باغ-ویلا، مسکونی و صنعتی قرار گرفته است. نتایج مدل‌سازی نیز نشان داد که کیفیت زیستگاه و مخاطرات پیش روی آن به‌ترتیب 8/4 درصد کاهش و 37/5درصد افزایش داشته است. اولویت‌بندی حفاظتی نیز نشان داد در سال 1383، 0/4%، 53/5% و 46/1% و در سال 1403، 3/5%، 61/5% و 35% به‌ترتیب در اولویت‌های اول، دوم و سوم حفاظتی قرار داشتند. نتایج نشان‌دهندة افزایش وسعت طبقات اولویت اول و دوم حفاظتی (11/1%) نسبت به 20 سال گذشته است. همچنین مشخص شد که 3498 هکتار از اراضی مرتعی و رود دره‌های بخش شمالی از کیفیت لازم جهت الحاق به مناطق حفاظت‌شدة فعلی را دارا است. این مطالعه ثابت می‌کند که تصمیم‌گیرندگان و برنامه‌ریزان کاربری زمین می‌توانند داده‌های مکانی و ابزارهای مدل‌سازی را برای شناسایی مناطق دارای اولویت حفاظتی ترکیب کنند تا از برنامه‌های حفاظتی و توسعه‌ای خود پشتیبانی کنند.