فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر، به‌منظور ارزیابی کیفی منابع آب مورد استفاده در اراضی تحقیقاتی پژوهشگاه زابل و خطرات بالقوۀ محیط‌زیستی و بهداشتی، غلظت فلزات سنگین جیوه (Hg)، سرب (Pb)، آرسنیک (As)، کروم (Cr)، نیکل (Ni)، کادمیم (Cd)، آهن (Fe) و مس (Cu) به‌همراه تأثیر احتمالی پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب‌های زیرسطحی (چاه‌ها و زهکش‌های پژوهشگاه) بررسی گردید. جهت انجام پژوهش، نمونه‌های آب در دو فصل زمستان 1402 (بهمن ماه) و تابستان 1403 (مرداد ماه) از ۸ ایستگاه مختلف و با ۳ تکرار در هر دورۀ نمونه‌برداری جمع‌آوری شد. شاخص‌های کیفی و Poseidon Index(PoS) محاسبه شده و جهت ترسیم نقشه‌های پراکنش، از روش درون‌یابی وزنی معکوس فاصله(IDW)استفاده گردید. با توجه به آنکه غلظت سرب و جیوه کمتر از حد تشخیص بود، این دو عنصر ثبت نشدند. در فصل تابستان، غلظت آرسنیک، کروم، نیکل، کادمیم، آهن و مس به‌ترتیب 13/11–6/44، 83/76–18/36، 9/8–1/44، 6/3–1/31، 976/66–194 و 39/9–12/53میکروگرم در لیتر اندازه‌گیری شد. در زمستان نیز، دامنۀ غلظت آرسنیک 21/73–8/21، کروم 96/06–44/43، نیکل 11/86–3/34کادمیم 8/38–2/33، آهن 4893/33–1253/33و مس 91/9671–55/01میکروگرم در لیتر متغیر بود. نتایج حاصل نشان‌دهندۀ وجود تغییرات مکانی و فصلی معنی‌دار در غلظت فلزات سنگین بود. به گونه‌ای که اغلب عناصر در فصل زمستان مقادیر بالاتری داشتند. نقشه‌های مکانی ترسیم‌شده از پارامترهای کیفیت آب، نمایی جامع از الگوی پراکنش آنها در محدودۀ مطالعه، طی فصل‌های نمونه‌برداری فراهم آورد. به‌دلیل استفادۀ موقت این منابع آبی و تمرکز بر آبیاری درختان، در حال حاضر خطر محیط‌زیستی مشاهده نمی‌شود. درعین حال، نتایج مطالعه بر ضرورت پایش مستمر و به‌کارگیری راهبردهای مدیریتی مناسب به‌منظور تضمین بهره‌برداری ایمن و پایدار منابع آب در شرایط تنش آبی تأکید دارد.