اثرات همجواری در روابط متقابل توسعة مالی، مصرف انرژی و تولید سبز در اتحادیة منطقه‌ای

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصادکشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22059/jne.2026.396675.2813
چکیده

در در دهه‌های اخیر، مصرف انرژی نقش مهمی در رشد اقتصادی و ارتقای کیفیت زندگی ایفا کرده است، اما وابستگی به سوخت‌های فسیلی پیامدهای ‌محیط‌زیستی جدی به‌دنبال داشته است. در این میان، توسعة مالی می‌تواند از دو منظر بر محیط‌زیست اثر بگذارد: از یک‌سو با افزایش مصرف انرژی و آلودگی، و از سوی دیگر با تسهیل سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک. این مطالعه با هدف بررسی روابط متقابل توسعة مالی، مصرف انرژی و تولید سبز و تحلیل اثرات همجواری میان کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (ECO) انجام شده است. برای تحلیل داده‌ها از مدل‌های اقتصادسنجی فضایی پانل طی دورة 2023–2005 استفاده شد. نتایج مدل تصادفی نشان داد که توسعة مالی اثر منفی معنی‌داری بر تولید ناخالص داخلی سبز (GGDP) دارد، در حالی‌که باز بودن تجاری، مخارج دولت، موجودی سرمایه و نیروی کار اثرات مثبت و معنی‌داری بر تولید سبز دارند. همچنین، اثرات فضایی نشان داد که بهبود تولید سبز در یک کشور می‌تواند از طریق تعاملات منطقه‌ای به سایر کشورها منتقل شود. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود کشورهای عضو اکو با تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، به‌کارگیری فناوری‌های پاک، اصلاح سیاست‌های تجاری و ارتقاء مهارت نیروی کار، مسیر دستیابی به اقتصاد سبز و توسعة پایدار را هموار سازند.