برآورد فراسنجه‌های ژنتیکی تولید شیر گاوهای هلشتاین ایران در شرایط استرس گرمایی با استفاده از روش آماری بیزی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح نژاد دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.22055/ivj.2019.88028.1919
چکیده

    هدف از انجام این تحقیق بررسی اثر تنش گرمایی بر تولید شیر گاوهای هلشتاین ایران و همچنین برآورد فراسنجه­های ژنتیکی تحت استرس گرمایی بود.  به منظور انجام این پژوهش از اطلاعات 587745 رکورد روز آزمون از 70486 رأس گاو شیری مربوط به دوره­ی شیردهی اول که از 645 گله توسط مرکز اصلاح نژاد و بهبود تولیدات دامی کشور جمع­آوری شده بود، استفاده گردید.  همچنین اطلاعات هواشناسی مورد نیاز از سازمان هواشناسی کشور تهیه گردیده و مقدار عددی شاخص دما-رطوبت (THI) در روز آزمون محاسبه و در مدل قرار داده شد.  ابتدا جهت انجام آنالیز  آماری و بررسی اثرات معنی­داری، اثرات ثابت گله-سال-ماه رکوردگیری، سن-سال-فصل زایش، دفعات دوشش، ماه رکوردگیری و شاخص دما-رطوبت با استفاده از رویه­ی GLM نرم­افزار SAS مورد بررسی قرار گرفت.  سپس برآورد فراسنجه­های ژنتیکی تحت شرایط استرس گرمایی با استفاده از مدل رگرسیون تصادفی و روش آماری بیزی مبتنی بر نمونه­گیری گیبس انجام گرفت، برای این ­منظور از نرم­افزار GIBBS3F90 استفاده شد.  نتایج آنالیز اثرات ثابت نشان داد که کلیه­ی اثرات ثابت مورد بررسی بر روی صفت تولید شیر کاملاً معنی­دار بودند.  نقطه­ی آستانه برای شاخص دما- رطوبت 72 به دست آمد، به طوری که با افزایش شاخص از 72 به بالا تولید شیر کاهش ­یافت.  بر اساس نتایج، به ازای هر واحد افزایش در شاخص THI، تولید شیر به میزان 056/0- کاهش پیدا کرد.  دامنه­ی وراثت­پذیری برای تولید شیر 22/0-10/0 و همبستگی بین شاخص THI و تولید شیر 1/0 تا 9/0 برآورد گردید.  بالاترین مقدار وراثت­پذیری صفت تولید شیر مربوط به بازه­ی زمانی که حیوانات در اواخر دوره­ی شیردهی و شاخص THI در کم­ترین میزان بود.