ویژگیهای دازاین در کتاب وجود و زمان هایدگر
نویسندگان
1 استاد بازنشسته گروه فلسفه، دانشگاه تبریز، ایران
doi
10.22034/jpiut.2024.18748چکیده
در این مقاله سعی داریم به ویژگیهای دازاین در کتاب وجود و زمان هایدگر به نحو مشخص و ملموس بپردازیم. هایدگر در کتاب مشهور خود وجود و زمان (L' être et le temps)میخواهد چگونگی دسترسی انسان را به وجود نشان دهد. ابتدا چگونگی سؤال از وجود را مطرح میکند و سپس میگوید همه چیز در دایره وجود قرار دارد و از خود سوال میکند که از کدام موجود شناخت وجود را باید آغاز نماییم؟ پاسخ او این است که شناخت وجود یا هستی را از موجودی شروع بکنیم که از وجود سؤال میکند. او آن موجود را وجود- آنجایی یا Dasein مینامد. علت اینکه هایدگر به جای انسان اصطلاح دازاین را انتخاب کرده هدفش نجات دادن انسان از تنگناهای تعاریف قبلی از انسان (مثل حیوان ناطق ارسطویی یا جوهر اندیشنده دکارتی و غیره) است. او به بررسی ویژگیهای ذاتی و واقعی دازاین مانند احساس موقعیت و فهمیدن یعنی پیدا کردن امکانات تازه، زبان که به نظر هایدگر خانه هستی است و همچنین به توانایی بودن و غیرقابل پیشبینی بودن دازاین اشاره میکند. او تأکید میکند که انسان به عنوان سوژه یک ماهیت تغییرناپذیر و ثابت ندارد. هر دازاین شخصاً یک حادثه است که خود را بنابر آینده زمانمند میکند. دازاین پیشاپیش به توسط یک ماهیت یا سرشتی متعین نشده است. او یک دازاین تاریخمند است که با خویشتن خویش (mienneté) خود را مشخص میسازد و هر رفتار خودش را با آینده تبیین میکند. انسان به هر حالتی که برسد باز هم میتواند به صورت های دیگری پدیدار شود. او همواره یک «نه هنوزی» (pas encore) دارد.