فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه گسترش روند تغییرات آلاینده‌ها در محیط‌زیست شکنندة خلیج‌فارس باعث سفیدشدگی و تخریب سطح وسیعی از جوامع مرجانی این آبراهة حساس شده است. تغییر نگرش در نحوة مدیریت فعلی حفاظت از اکوسیستم‌های مرجانی با استفاده از منابع موجود و ظرفیت‌های بالقوة مناطق ساحلی جهت دستیابی به اهداف توسعة پایدار ضروری است. تحقیق حاضر با هدف تکمیل اطلاعات ‌‌پایه در راستای ارزیابی سطح آلایندگی میکروپلاستیک‌ها که یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی نوظهور آبسنگ‌های مرجانی جزایر شمالی خلیج‌فارس (قشم، کیش و شیدور) به‌شمار رفته، در سال 1402 انجام شد. بدین‌منظور طبق آخرین روش علمی بررسی صخره‌های مرجانی نمونه‌های رسوبات از لایة سطحی حدود 5-0 سانتی‌متری کف دریا به‌وسیلة چنگک فولادی ون‌وین جمع‌آوری و به آزمایشگاه منتقل و سپس فراوانی، توزیع، اندازه، رنگ و نوع MP‌ها تعیین شد. آنالیز بافت رسوبات نشان داد نسبت (انحراف معیار±میانگین درصد) ماسه و سیلت+رس در رسوبات دریایی به‌ترتیب برابر با 4/70±50/72و 3/32±49/28است. نتایج حاصل از مشاهدات میکروپلاستیک‌ها (به‌تفکیک ذرات فیبر، قطعه، فیلم و گلوله) در مجموع نشان داد که تعداد این ذرات در رسوبات دریایی به‌ترتیب 118، 56، 11 و 3 ذره است. به‌ترتیب بیشترین تا کمترین فراوانی ذرات میکروپلاستیک‌ نیز در قشم > کیش > شیدور شمارش شد. شکل غالب میکروپلاستیک‌ها فیبر و شایع‌ترین پلیمرهای یافت شده از جنس پلی‌اتیلن (PE)، پلی‌پروپیلن (PP)، پلی‌استایرن (PS) و نایلون بودند. آنالیزهای آماری نشان داد که بین فراوانی ذرات قطعه و فیلم در رسوبات دریایی اختلاف معنی دار وجود دارد (0/05>P). نتایج این مطالعه می‌تواند اطلاعات پایه و اساسی در راستای ارائة یک راهنمای مشخص و با رویکرد ارزش‌گذاری واقعی برای حمایت از جوامع مرجانی در طرح‌های مدیریت یکپارچة مناطق ساحلی (ICZM) در کشور به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق حساس دریایی خلیج‌فارس پیشنهاد ‌کند.