آموزش تفکر انتقادی و جایگاه باورهای معرفت‌‌شناختی در آن

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، ایران.

2 استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، ایران.

doi
10.22034/jpiut.2024.61480.3755
چکیده

هدف این پژوهش، مروری تحلیلی بر تعریف تفکر انتقادی و اهمیت آموزش آن، مفهوم باورهای معرفت‌‌شناختی و نقش آن­ها در تفکر انتقادی بود.روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی بود. به این منظور، مقالات مرتبط با متغیرهای پژوهش جستجو و بررسی شد. یافته‌‌‌ها نشان داد تفکر انتقادی یک اصطلاح پیچیده و چندوجهی است که آن را توانایی تجزیه و تحلیل مؤثر اطلاعات و قضاوت می­‌دانند، همچنین باورهای معرفت­‌شناختی به عنوان باورهای افراد در مورد چیستی دانش، چگونگی کسب آن، قطعیت و حدود آن تعریف شده است. بخش دیگری از نتایج نشان داد که فعالیت‌های یادگیری دانش‌آموز‌محور به رشد تفکر انتقادی دانش‌آموزان کمک می­کند و آموزش آن باید به عنوان بخشی جدایی‌­ناپذیر آموزش و یادگیری مورد توجه قرار گیرد. همچنین باورهای معرفت‌‌شناختی و تفکر انتقادی با هم مرتبط هستند و باورهای معرفت‌‌شناختی پیش‌نیاز مهمی برای تفکر انتقادی بوده و نقش مهمی در رشد آن دارند. نتایج به دست آمده، بینش‌­هایی را برای دست اندرکاران آموزش و پرورش در ادغام باورهای معرفت‌‌شناختی و تفکر انتقادی در برنامه‌­های آموزشی دانش‌­آموزان و استفاده از رویکردهای دانش‌آموز‌محور ارائه می‌­دهد.