ابعاد و مضامین کاربست ترویج جنگلداری در فرآیند مدیریت منابع جنگلی ایران

نویسندگان

1 گروه علوم جنگل، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 گروه علوم جنگل، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.399455.2829
چکیده

موضوع ترویج ­جنگلداری از جمله مباحث مورد غفلت سازمان منابع ­طبیعی و آبخیزداری کشور و ادارات کل تابعة آن و به‌خصوص مراکز آموزشی و پژوهشی منابع ­طبیعی است. این اتفاق نشان می­دهد که جایگاه ترویج در مدیریت جنگل ­های کشور کاملاً مهجور است. هدف از این تحقیق شناسایی مؤلفه­ های تأثیرگذار بر ترویج­ جنگلداری در فرآیند مدیریت جنگل­ های کشور است. در این راستا با استفاده از رویکرد تحقیق کیفی و بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون و مرور نظام‌مند منابع مرتبط، ابعاد و مضامین مؤثر بر فرآیند ترویج­ جنگلداری، استخراج و طبقه­ بندی شد. نتیجة استخراج و طبقه ­بندی مضامین در سه سطح مضامین فرعی، مضامین اصلی و ابعاد، نشان داد که کاربست ترویج جنگلداری در سه بعد ارکان ترویج، سیاستگذاری ترویج و برنامه ­ریزی ترویج قابل تفکیک است. در بعد ارکان ترویج، دو مضمون اصلی مروج و جامعة هدف ترویج با 61 مضمون فرعی، در بعد سیاست‌گذاری ترویج، چهار مضمون اصلی زمینة ترویج، نهاد ترویج، اصول ترویج و اهداف ترویج با 250 مضمون فرعی و در بعد برنامه­ ریزی ترویج، چهار مضمون اصلی برنامه ­های ترویجی، ابزارهای ترویجی، روش­ های ترویجی و اثربخشی و پایش ترویج با 152 مضمون فرعی دسته­بندی گردید. سیاست‌گذاری ترویج بعد کانونی و مرکزی اجرایی‌سازی فرآیند ترویج به ­شمار می ­رود، به ­گونه ­ای که مضامین اصلی آن روش ن­کنندة مضامین بعد برنامه ­ریزی و زمینه ­ساز چگونگی الزامات مورد نیاز مضامین بعد ارکان ترویج است.