تدوین و اولویت‌بندی شاخص‌های مدیریتی در مدیریت یکپارچة منطقة ساحلی(ICZM) (مطالعة سواحل بوشهر)

نویسندگان

1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 گروه سازه‌های دریایی، دانشکدة مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.402880.2843
چکیده

این پژوهش شاخص‌های توسعة پایدار در چهار بعد اقتصادی، اجتماعی، اکولوژیک و حاکمیتی را برای استان بوشهر بومی‌سازی، آزمون و اولویت‌بندی می‌کند. بررسی نشان داد شاخص‌های اکولوژیک و حاکمیتی مطرح شده در IOC کفایت لازم برای کاربرد در بوشهر را دارند، اما شاخص‌های اقتصادی–اجتماعی نیازمند جرح، تعدیل و بومی‌سازی بودند. از منابع بین‌المللی ابتدا 15 هدف، 80 معیار و 210 شاخص اقتصادی–اجتماعی استخراج شد که پس از دو دور دلفی با مشارکت 15 خبره و جرح و تعدیل، مدل نهایی شامل 13 هدف، 59 معیار و 132 شاخص حاصل گردید. ارزیابی میدانی محدود به کلیة شاخص‌های بعد اقتصادی–اجتماعی بوده و پیمایش به‌صورت پرسشنامة اینترنتی در شبکه‌های اجتماعی محلی و با نمونه‌گیری در دسترس (61=n) صورت گرفت؛ داده‌های ثانویة رسمی برای تعیین مقادیر پایه و اعتبارسنجی نتایج به‌کار گرفته شد. به‌دلیل تعدد و پیچیدگی شاخص‌ها، با در نظر گرفتن ده مزیت کاربردی توسط 12 نفر از خبرگان و با بهره‌گیری از تصمیم‌گیری چندمعیاره (AHP) مدلِ بهینه‌ای برای اولویت‌بندی اهداف تمام پایه‌های توسعة پایدار ارائه گردید (میانگین نسبت ناسازگاری 0/06=CR). وزن‌های اولویت‌بندی نشان دادند در پایة اقتصادی–اجتماعی «آموزش (0/13)»؛ در پایة اکولوژیک «حفظ کیفیت آب و رسوبات (0/15)» و در پایة حاکمیتی «پشتیبانی از مدیریت یکپارچه از طریق وضع قوانین 1060/0)» بیشترین وزن را دارد. نتایج "مدل بهینة بررسی شاخص‌ها"، برای سیاست‌گذاران منطقه‌ای در تعیین اولویت‌ها و طراحی برنامه‌های توسعة پایدار کاربرد دارد.