مدلسازی علل رفتار نابهنجار سازمانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی با گرایش رفتارسازمانی، دانشگاه پیام‌نور

2 استاد -رشته مدیریت دولتی- دانشگاه پیام‌نور تهران، ایران.

3 استاد -رشته مدیریت دولتی- دانشگاه پیام‌نور شیراز- دانشکده علوم انسانی، ایران.

4 دانشیار-رشته مدیریت دولتی- دانشگاه پیام‌نور ساوه- دانشکده علوم انسانی، ایران.

doi
10.22111/jmr.2019.31845.4812
چکیده

     رفتارنابهنجار‌سازمانی، رفتاری داوطلبانه با رویکردی منفی است که موجب کاهش بهره‌وری سازمان می‌شود. هدف پژوهش حاضر که از روش ترکیبی استفاده می‌کند، تبیین (علت‌یابی) رفتارنابهنجار‌سازمانی ابعاد، مولفه‌ها، شاخص‌ها و نحوه ارتباط بین آنها است. پژوهش حاضر، مطالعه‌ای توصیفی از نوع پیمایشی و حجم نمونه آن در بخش کیفی 14 نفر و در بخش کمّی ۳۰۰‌ نفر است. برای سنجش پایایی پرسشنامه‌ تحقیق و اجرای آمار توصیفی از نرم‌افزار SPSS و برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از معادلات ساختاری و نرم‌افزارهای AMOS و LISREL استفاده شد. مصاحبه‌های بخش کیفی توسط نرم‌افزار ATLAS و با هدف تبیین رفتارنابهنجار‌سازمانی تحلیل شدند و دو بُعد عوامل‌درونی و عوامل‌بیرونی شناسایی شدند. برای بُعد عوامل‌درونی پنج شاخص‌ و برای بُعد عوامل بیرونی، دو مولفه عوامل‌محیطی و عوامل‌سازمانی شناسایی گشتند که هرکدام به‌ترتیب به 2 و 7 شاخص‌ کاهش یافتند. همچنین، بین عوامل‌محیطی - عوامل‌درونی و عوامل‌محیطی - عوامل‌سازمانی، ارتباط برقرار گشت. یافته‌های بخش کمّی که با هدف میزان تطبیق نظرات مدیران در جامعه هدف صورت گرفت حکایت از عدم ارتباط بین عوامل‌محیطی و عوامل‌درونی و همچنین عدم تایید شاخص‌های مدیریت‌برداشت و فرهنگ‌سازمانی دارد. به‌منظور مدیریت رفتارنابهنجار‌سازمانی، مدیران باید از ابزارهایی نظیر آموزش و مشاوره استفاده کنند و تعهد به رعایت قانون را چه در رفتار خود و چه در سازمان نهادینه گردانند.