فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش حاضر بررسی روند تغییرات کاربری اراضی کشاورزی در زیراشکوب جنگل و بررسی تغییرات تراکم تاج‌پوشش و تعداد پایه‌های درختی در منطقة حفاظت‌شدة دنای غربی و منطقة آزاد مجاور آن در دورة­ زمانی 1967(1346 ه ش) تا 2023 (1402 ه ش) بود. از روش تفسیر چشمی و مقایسة همزمان تغییرات در محل قطعات نمونة دایره‌ای (1000 مترمربع) در یک شبکة آماربرداری 500×500 متری بر روی عکس‌های هوایی ارتو شده سال 1967 و تصاویرGoogle Earth  (2009 و 2023) به‌صورت دو به دو بر روی دو صفحة نمایشگر مجاور هم استفاده شد. در هر قطعه‌نمونه، تغییرات کاربری اراضی کشاورزی در زیر اشکوب جنگل در هفت طبقه و مشخصات پوشش جنگلی شامل درصد تراکم تاج‌پوشش و تعداد پایه‌های درختی و یا جست گروه ­ها تفسیر و ثبت شدند. برای تحلیل و مقایسة داده ­ها از ماتریس انتقال کاربری اراضی و آزمون‌های غیر پارامتریک فریدمن(Friedman)، من-ویتنی (Mann-Whitney U) و ویلکاکسون (Wilcoxon Signed-Rank) استفاده شد. نتایج نشان داد تغییر کاربری اراضی کشاورزی در منطقة حفاظت‌شده نسبت به منطقة آزاد ثبات بیشتری دارد، اما کاهش درصد تراکم تاج‌پوشش و تعداد پایه‌های درختی در این دورة­ زمانی نشان می­ دهد که تخریب پوشش جنگلی در اراضی کشاورزی زیراشکوب در منطقة حفاظت‌شده شدیدتر بوده است. در این دورة زمانی، میانگین تعداد پایه‌های درختی از 4/33 در سال 1967 به 3/65 در سال 2023 و میانة تراکم تاج‌پوشش در منطقة حفاظت‌شده از 20 درصد به 5 درصد کاهش داشته است. این یافته‌ها نشان‌دهندة تناقض با انتظارات حفاظتی است و لزوم مدیریت کارآمدتر برای کاهش تخریب جنگل‌ها را برجسته می‌کند.