شناسایی مؤلفه‌های اصلی تعلیم و تربیت متامدرن

نویسندگان

1 گروه فن و کار، دانشگاه فرهنگیان، ایران.

2 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، ایران.

doi
10.22034/jpiut.2024.63457.3864
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌­های تعلیم و تربیت متامدرن انجام شده است. به منظور دستیابی به هدف پژوهش از روش توصیفی – تحلیلی استفاده شده است. دستاورد بررسی و تحلیل توصیفی اطلاعات منابع علمی مرتبط با موضوع پژوهش، شناسایی مفاهیم خردورزی عصب­‌شناختی، اندیشه‌­ورزی پویا، تفکر انتقادی و خلاق، آزادی علمی، خودتنظیمی، جهت­‌گیری ایدئولوژیک اخلاقی، جامعه‌­پذیری علمی، تحول­نگری آموزشی، سازنده­‌محوری برنامه درسی، الگوی یادگیری فناوری‌محور و ایدئولوژی تربیت سبز بود که در دو سطح ویژگی­‌های فردی و بین­‌فردی و ویژگی­‌های ساختاری تعلیم و تربیت متامدرن سطح‌­بندی شدند. متامدرنیسم به عنوان یکی از رویکردهای نوین فکری در هزاره سوم به عنوان پارادیم بازآفرینی امکان فراتر رفتن از محیط و ایجاد تغییر مثبت در جوامع به­‌گونه‌­ای عمل می­‌کند که بتواند واقعیت­‌های پراکنده را با معنایی جدید و به صورت یکپارچه و منسجم در بستری از سازوکارهای توسعه‌­ای، خلاقانه و اخلاقی هدایت کند. از سویی برنامه درسی متامدرن باید به دنبال توانمندسازی معلمان و افزایش توان تحلیل و تبیین ترکیبی و چندبعدی از پدیده‌­های تربیتی را از ابعاد مختلف به صورت همزمان و جندبعدی و چندسطحی فراهم سازد. در واقع نگاه برنامه درسی متامدرن، یک نگاه هرمونوتیک، چندبعدی و چندساحتی است و در این مسیر می‌­کوشد، ضمن مقابله با محدودیت­‌ها و محرومیت­‌های آموزشی، بستر مساعدی را برای توسعه عدالت آموزشی و برابری و برخورداری از فرصت­‌ها برای فراگیران ایجاد ­کند. بنابراین این رویکرد با توسعه توان شناختی و عاطفی و توسعه قابلیت­‌های ارتباطی در بستر ساختار برنامه‌­های درسی و سازوکارهای آموزشی خلاق و مبتنی بر تفکر انتقادی زمینه دست‌یابی به یکی از اهداف نوین نظام‌­های تعلیم و تربیت یعنی، توسعه سبز و پایدار زیست‌بوم فردی و اجتماعی را فراهم ساخته و زمینه­‌ساز دستیابی سیاستگذاران و برنامه‌­ریزان نظام تعلیم و تربیت به برنامه‌های راهبردی اثرگذار در نظام تعلیم و تربیت خواهد شد.