فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تپه انوج (معروف به قلعه بلنده) در روستایی به‌همین نام از توابع شهرستان ملایر در استان همدان واقع شده است که از محوطه‌های شاخص بخش شرقی زاگرس‌مرکزی است. پژوهش‌های باستان‌شناختی در این تپه در سال 1397هـ.ش. انجام گرفت و منجر به شناسایی ادوار مختلف فرهنگی از دوران مس‌وسنگ میانی تا دوران میانی و متأخر اسلامی گردید؛ هرچند شواهدی از برخی دوره‌های میانی (مانند: عصر آهن I, II، دورۀ هخامنشی، سلوکی، ساسانی و صدر اسلام) در این پژوهش به‌دست نیامد. برای گردآوری داده‌های فرهنگی، از فعالیت‌های میدانی نظیر کاوش و بررسی‌های باستان‌شناختی استفاده شد. هم‌چنین، اطلاعات لازم از طریق منابع کتابخانه‌ای و گزارش‌های موجود تکمیل گردید. درنهایت، فرهنگ‌های دوره‌های مختلف در محوطۀ موردمطالعه، بررسی و تحلیل شدند. مهم‌ترین پرسش مطرح‌شده در راستای پژوهش حاضر بدین‌صورت است که توالی لایه‌های گاهنگاری در تپه انوج چگونه است و چه دوره‌های را دربر می‌گیرد؟ نتایج این پژوهش بیانگر آن است که شواهد استقرار و ادوار مختلف فرهنگی، ازجمله: دوره‌های مس‌وسنگ میانی و جدید، مفرغ قدیم (گودین IV)، مفرغ میانی و جدید (گودین III)، آهن III، اشکانی، ایلخانی، و قاجاریه در این محوطه شناسایی شده است. نتایج این پژوهش، نه‌تنها گاهنگاری استقرار در تپه انوج را روشن می‌سازد، بلکه یافته‌های این کاوش نشان می‌دهد که محوطۀ انوج دارای پتانسیل بالایی برای مشارکت در درک بهتر تحولات فرهنگی منطقه است؛ چراکه شواهد استقراری ناپیوسته، اما طولانی‌مدتی را از دورۀ پیش‌ازتاریخ تا دوران اسلامی در خود جای داده است.