فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پناهگاه حیات وحش شیراحمد یکی از زیستگاه‌های کلیدی آهوی گواتردار (Gazella subgutturosa) در شمال‌شرقی ایران و واقع در استان خراسان رضوی است. این پژوهش با هدف ارزیابی مطلوبیت زیستگاه و شناسایی عوامل تعیین‌کنندة پراکنش این گونه، از رویکرد ارزیابی چندمعیاره استفاده نمود. معیارهای مورد استفاده شامل پاسگاه محیط‌بانی، آبشخور، آبراهه، رودخانه، زون امن، جنگل، علفزار، جاده، مزارع، جاده خاکی، شوره‌زار و شیب بودند. بررسی‌های انجام شده حاکی از آن است که مناطق نزدیک به منابع آبی (آبشخور: وزن0/1753 و رودخانه: وزن 0/1432) و پاسگاه‌های محیط‌بانی (وزن: 0/1975)، از مطلوبیت بالاتری برخوردارند. نتایج ارزیابی صحت مدل‌ با شاخص (ROC)Receiver Operating Characteristic، با مقدار 0/82 بیانگر صحت بالای نقشة نهایی است، به‌علاوه نتایج حاصل نشان داد که با افزایش درصد، مطلوبیت زیستگاه نیز افزایش می‌یابد. در ادامه معیارهای فاصله از رودخانه و شیب به‌عنوان حساس‌ترین معیارها در تحلیل حساسیت شناسایی شدند. همچنین براساس آزمون من-کندال و تایل-سن روند تغییرات در گام افزایشی نشان‌دهندة مطلوبیت بیشتر مناطق شمالی و غربی نسبت به مناطق جنوبی و شرقی است. براساس نتایج حاصل، منابع آبی، پوشش گیاهی و امنیت، عوامل مؤثر بر پراکنش آهوی گواتردار در منطقه بوده، بنابراین احداث آبشخورهای مصنوعی در بخش‌های مرکزی و غربی و استقرار پاسگاه‌ محیط‌بانی در نزدیکی روستاهای یحیی‌آباد و جلین پیشنهاد می‌شود. همچنین، تحلیل تغییر وزن معیارها بیانگر تأثیرپذیری نقشه‌های مطلوبیت زیستگاه از این تغییرات بود. این یافته‌ها می‌توانند به بهبود دقت ارزیابی زیستگاه و تدوین راهکارهای مؤثرتر در حفاظت از جمعیت آهوی گواتردار کمک کنند.